Zachmurzenie jako jeden ze składników pogody

Jest jedynym składnikiem pogody, do pomiaru którego nie stosuje się żadnego przyrządu meteorologicznego. Zachmurzenie, bo o nim mowa, określa stopień pokrycia nieba chmurami. Każdy obserwator określa je zatem „na oko”.

Zachmurzenie – charakterystyka

Jest nielubianym przez każdego z nas składnikiem pogody i jednocześnie jednym z najbardziej zmiennych elementów pogody. Zachmurzenie w naszym kraju występuje w różnym natężeniu, co związane jest oczywiście z porą roku. Nie jest pożądane szczególnie w okresie letnich urlopów i wypoczynku. Najczęściej wiąże się z obecnością niżu. W obszarze niskiego ciśnienia, dodatkowo wspomaganym wilgotnym powietrzem najczęściej tworzą się fronty atmosferyczne. Oddzielają one różne masy powietrza, np. suchą od wilgotnej lub zimną od ciepłej.

zachmurzenie
Zachmurzenie najczęściej związane jest z obecnością niżu.

Z kolei pogodę typowo wyżową charakteryzuje zachmurzenie minimalne lub jego całkowity brak. Wyjątek od reguły stanowią jesienne „zgniłe wyże”, gdzie pomimo panującego wysokiego ciśnienia mamy do czynienia z zalegającą nad naszymi głowami cienką warstwą chmur. Tego typu niże powodują pogorszenie naszego samopoczucia, a pogoda wówczas jest szara, ponura i „zgniła”.

Zachmurzenie w Polsce

W Polsce roczny przebieg zachmurzenia najczęściej wiąże się z występowaniem układów wysokiego i niskiego ciśnienia. Zachmurzenie w naszym kraju charakteryzuje duża zmienność – zarówno pod względem stopnia, jak również rodzaju oraz charakterystyczne występowanie w określonych miesiącach w skali całego roku. W naszym kraju w ciągu roku mamy od 120 do aż 160 dni pochmurnych (wówczas 80% nieba pokryte jest chmurami). Z największym zachmurzeniem mamy do czynienia w listopadzie i grudniu oraz w styczniu. W miesiącach letnich (głównie czerwiec, lipiec) jest ono zdecydowanie mniejsze i wynosi ok. 50%.

W okresie wiosenno – letnim nad Polską występują najczęściej chmury konwekcyjne, przynoszące burze i silniejsze opady. W kolei w porze jesienno – zimowej bardzo często towarzyszą nam chmury warstwowe o niskiej i średniej podstawie.

zachmurzenie
W okresie wiosenno – letnim nad Polską występują najczęściej chmury konwekcyjne, przynoszące burze i silniejsze opady.

Średnie roczne zachmurzenie w naszym kraju waha się od ok. 5 do 5,5 oktanta (co stanowi od 60% do 70% stopnia pokrycia nieba chmurami). Regionami o najmniejszym zachmurzeniu są obszary Polski północno-zachodniej, środkowej oraz Kotlina Sandomierska. Największym stopniem pokrycia nieba charakteryzuje się Pojezierze Pomorskie i Przedgórze Sudeckie na Dolnym Śląsku. W zachodniej części Polski jest ono większe niż w regionach centralnych oraz wschodnich.

Jak określić stopień zachmurzenia?

Stopień zachmurzenia, czyli pokrycia nieba chmurami określa się przy pomocy skali o wartościach od 0 do 8, gdzie:

0 – bezchmurne niebo

1 – słoneczne niebo

2 – mała ilość chmur na niebie

3 – małe zachmurzenie

4 – częściowe zachmurzenie

5 – pochmurno

6 – w większości pochmurno

7 – chmury w większości przesłaniają niebo

8 – zachmurzenie całkowite

zachmurzenie
Obserwacja stopnia zachmurzenia opiera się wyłącznie na szacowaniu wzrokowym.

Inna, uproszczona skala zachmurzenia:

0/8 – bezchmurne niebo

1-3/8 – zachmurzenie małe

4-5/8 – umiarkowane

6-7/8 – duże

8/8 – całkowite

Obserwacja wielkości zachmurzenia opiera się tylko i wyłącznie na szacowaniu wzrokowym. Określa się je w oktantach. Oktant oznacza jedną ósmą. Razem z informacją o zachmurzeniu podaje się również rodzaj i gatunek chmur, które dominują na niebie. Zdecydowanie większe zachmurzenie obserwuje się nad wodami (zwłaszcza oceanami), niż nad lądem. Duże znaczenie mają także warunki, w których dokonuje się „pomiaru” zachmurzenia. Obserwacje najlepiej prowadzić w takim miejscu, w którym można zobaczyć jak największy wycinek nieba.

Wpływ zachmurzenia na nasze samopoczucie

Już od dawna znany był wpływ pogody na nasze samopoczucie. Zachmurzenie, podobnie jak pozostałe składniki pogody w znacznym stopniu wpływa na nasz organizm. Stopień pokrycia nieba chmurami “zmienia’ nasz nastrój i samopoczucie pozytywnie – kiedy jest pogodnie, oraz wpływa na nas niekorzystnie – gdy za oknami jest szaro i ponuro.

Love Natura – Kochamy to, co naturalne!

Spodobał Ci się nasz artykuł? Udostępnij go znajomym!
RSS
Follow by Email
Facebook
Facebook
Twitter
PINTEREST
PINTEREST
INSTAGRAM

Przemysław Matuszewski

Jestem mgr inż. agronomii. Interesuję się uprawą roślin i wszystkim, co jest z nimi związane. Pasjonują mnie dziedziny dotyczące ogrodnictwa, biologicznych środków ochrony roślin, uprawy pod osłonami oraz rolnictwa ekologicznego. Ponadto fascynuje mnie meteorologia i ekstremalne zjawiska atmosferyczne. Staram się być jak najbliżej natury i żyć w zgodzie z nią. Uwielbiam kontakt z przyrodą. Lubię wszystko, co naturalne.

Podoba Ci się nasza strona? Podziel się nią ze znajomymi :)