Ogród

Sadzenie drzewek owocowych w mokrej ziemi – kiedy lepiej poczekać i jak przechować sadzonki z gołym korzeniem?

Kupiłeś drzewko owocowe z gołym korzeniem, a ziemia jest mokra? Sprawdź, kiedy odłożyć sadzenie i jak zabezpieczyć korzenie przed wysychaniem.

Sadzenie drzewek owocowych w mokrej ziemi – kiedy lepiej poczekać i jak przechować sadzonki z gołym korzeniem?
Sadzenie drzewek owocowych w mokrej ziemi – kiedy lepiej poczekać i jak przechować sadzonki z gołym korzeniem?
W tym artykule
  1. Wilgotna ziemia to jedno. W rozmokłej korzenie mogą się dusić
  2. Jak sprawdzić, czy można już sadzić drzewko owocowe?
  3. Drzewko już przyszło? Najpierw zabezpiecz jego korzenie
  4. Zadołowanie drzewka – prosty sposób na przeczekanie deszczu
  5. Jak zadołować drzewko krok po kroku?
  6. A jeśli cała działka jest mokra? Problem może być poważniejszy
  7. Gdy ziemia obeschnie, pamiętaj o kilku szczegółach
  8. Czy w listopadzie trzeba sadzić za wszelką cenę?
  9. Najczęstsze pytania o drzewka owocowe z gołym korzeniem
  10. Ile dni można przechowywać drzewko przed sadzeniem?
  11. Czy można sadzić drzewka dzień po deszczu?
  12. Co zrobić, jeśli ziemia zamarznie, zanim posadzę drzewko?

Drzewko owocowe dotarło w listopadzie, ale ziemia po deszczach jest tak mokra, że przykleja się do łopaty? W serwisie informacyjnym lovenatura.pl wyjaśniamy, dlaczego w takiej sytuacji nie warto się spieszyć i jak zabezpieczyć sadzonkę, żeby nie straciła szansy na dobre ukorzenienie. Bo choć jesień sprzyja sadzeniu wielu drzew owocowych, nie każdy listopadowy dzień nadaje się do tej pracy.

Największy problem pojawia się wtedy, gdy kupiona jabłoń, grusza czy śliwa ma odkryte korzenie. Nie można pozostawić ich na dłużej bez zabezpieczenia, ale posadzenie drzewka w rozmokłej ziemi również może mu zaszkodzić. Rozwiązaniem bywa odłożenie sadzenia i tymczasowe zadołowanie rośliny w odpowiednim miejscu.

Wilgotna ziemia to jedno. W rozmokłej korzenie mogą się dusić

Jesienią gleba zwykle zawiera więcej wilgoci niż latem. To korzystne dla młodych drzewek, ponieważ ogranicza ryzyko przesuszenia korzeni. Kłopot zaczyna się dopiero wtedy, gdy woda wypełnia niemal wszystkie przestrzenie pomiędzy cząstkami ziemi.

Korzenie potrzebują nie tylko wody, lecz także tlenu. W podłożu stale nasyconym wodą dostęp powietrza jest ograniczony, a młode korzenie mogą obumierać. Długotrwałe podmoknięcie zwiększa również ryzyko problemów z ich zdrowotnością.

Eksperci brytyjskiego Royal Horticultural Society (RHS) zalecają, aby nie sadzić drzew i krzewów w glebie podmokłej ani zamarzniętej. Za szczególnie niekorzystny sygnał uznają wodę zalegającą na powierzchni lub zbierającą się na dnie dołka.

Najważniejsza zasada: wilgotna ziemia pomaga drzewku się przyjąć, ale ziemia nasycona wodą nie zapewnia korzeniom odpowiednich warunków do oddychania.

Nie trzeba więc czekać, aż ogród całkowicie wyschnie. Trzeba poczekać, aż nadmiar wody odpłynie, a gleba odzyska właściwą strukturę.

Jak sprawdzić, czy można już sadzić drzewko owocowe?

Sadzenie drzewek owocowych w mokrej ziemi – kiedy lepiej poczekać i jak przechować sadzonki z gołym korzeniem?

Nie ma potrzeby kierować się wyłącznie liczbą dni, które upłynęły od ostatniego deszczu. Na działce z lekką, piaszczystą ziemią warunki mogą poprawić się szybko. Ciężka glina potrafi pozostawać nadmiernie mokra znacznie dłużej.

Przed sadzeniem warto sprawdzić trzy rzeczy:

  • Powierzchnię ziemi. Jeśli po przejściu zostają głębokie, wypełniające się wodą ślady, lepiej odłożyć pracę.
  • Strukturę gleby. Nabierz garść ziemi z głębokości kilkunastu centymetrów. Jeśli jest plastyczna, mocno się maże i nie chce się rozpadać, może być jeszcze zbyt mokra do przekopywania. Sama lepkość gliny nie przesądza jednak o podmoknięciu.
  • Dno dołka. Jeżeli w wykopanym zagłębieniu zbiera się woda, nie umieszczaj tam korzeni drzewka.

Najbardziej miarodajny jest ostatni sygnał. Woda stojąca w dołku oznacza, że problem nie ogranicza się do mokrej powierzchni.

Jeżeli ziemia jest wilgotna, ale nie ma zastoin, można ją łatwo rozluźnić, a przygotowany dołek nie wypełnia się wodą, sadzenie zazwyczaj nie wymaga dalszego odkładania.

Drzewko już przyszło? Najpierw zabezpiecz jego korzenie

Przesyłki ze szkółek często docierają owinięte folią, z korzeniami zabezpieczonymi wilgotnym materiałem. Takie opakowanie chroni sadzonkę podczas transportu, ale nie zawsze nadaje się do dłuższego przechowywania.

Po odebraniu rośliny sprawdź, czy drobne korzenie nie przeschnęły i czy materiał wokół nich pozostaje lekko wilgotny.

Jeśli nie możesz od razu posadzić drzewka:

  1. Przenieś je w chłodne, zacienione i osłonięte od wiatru miejsce.
  2. Osłoń całe korzenie wilgotnym papierem, ziemią lub innym odpowiednim materiałem zatrzymującym wilgoć.
  3. Nie wystawiaj odkrytych korzeni na słońce ani mróz.
  4. Kontroluj wilgotność osłony. Materiał nie powinien wyschnąć, ale korzenie nie mogą też stale stać w wodzie.
  5. Jeżeli sadzenie będzie niemożliwe przez dłuższy czas, przygotuj tymczasowe zadołowanie.

Przetrzymywanie sadzonki w ogrzewanym pomieszczeniu nie jest dobrym pomysłem. Ciepło sprzyja utracie wilgoci i może zakłócać zimowy spoczynek rośliny.

Nie zostawiaj również drzewka na wiele dni z korzeniami zanurzonymi w wiadrze. Krótkie namoczenie przed sadzeniem to zupełnie coś innego niż długotrwałe przechowywanie w wodzie.

Zadołowanie drzewka – prosty sposób na przeczekanie deszczu

Jeżeli miejsce docelowego sadzenia jest podmokłe, ale w innej części ogrodu ziemia pozostaje przepuszczalna, można tymczasowo umieścić tam drzewko. Ogrodnicy nazywają ten zabieg zadołowaniem.

Nie chodzi o posadzenie rośliny na stałe, lecz o zabezpieczenie korzeni przed wysychaniem i niekorzystnymi warunkami do czasu właściwego sadzenia.

Takie rozwiązanie opisują również polskie materiały edukacyjne dotyczące sadownictwa, dostępne na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Zalecają one umieszczenie korzeni w przygotowanym rowku i przykrycie ich wilgotnym podłożem.

Jak zadołować drzewko krok po kroku?

Sadzenie drzewek owocowych w mokrej ziemi – kiedy lepiej poczekać i jak przechować sadzonki z gołym korzeniem?
  1. Wybierz odpowiednie miejsce. Najlepiej osłonięte od wiatru, niezagrożone zastojami wody, na przykład po północnej stronie budynku.
  2. Wykop niewielki rowek. Powinien być wystarczająco szeroki i głęboki, aby korzenie swobodnie się w nim zmieściły.
  3. Umieść sadzonkę w rowku. Rozłóż korzenie tak, aby ich nie łamać ani nie zaginać.
  4. Przysyp korzenie ziemią. Podłoże powinno być lekko wilgotne i dokładnie wypełniać przestrzenie między korzeniami. Nie pozostawiaj odkrytych końcówek.
  5. Sprawdź zabezpieczenie. Przy dłuższym przechowywaniu należy chronić dolną część drzewka przed mrozem, a samą sadzonkę przed uszkodzeniem przez gryzonie.

Jeśli na działce nie ma żadnego odpowiedniego miejsca, można wykorzystać dużą donicę lub skrzynię z otworami odpływowymi, ustawioną w chłodnym miejscu chronionym przed silnym mrozem. Korzenie trzeba otoczyć lekko wilgotnym podłożem i regularnie sprawdzać ich stan.

Wskazówka wynikająca z zaleceń RHS: gdy warunki uniemożliwiają sadzenie, tymczasowe umieszczenie korzeni w odpowiedniej ziemi jest bezpieczniejszym rozwiązaniem niż forsowanie sadzenia na zalanym stanowisku.

Warto pamiętać, że zadołowanie nie oznacza konieczności czekania aż do wiosny. Jeżeli listopadowa pogoda się poprawi, a gleba będzie odpowiednia, drzewko można przenieść na docelowe miejsce jeszcze jesienią.

A jeśli cała działka jest mokra? Problem może być poważniejszy

Jednorazowe przemoczenie ziemi po ulewnych deszczach nie musi oznaczać, że stanowisko nie nadaje się pod drzewo owocowe. Inaczej jest wtedy, gdy woda regularnie stoi w tym samym miejscu przez wiele dni.

Przyczyną może być ciężka, zbita glina, nieprzepuszczalna warstwa gruntu albo wysoki poziom wód gruntowych.

Specjaliści RHS w poradniku dotyczącym uprawy roślin na mokrych glebach proponują sprawdzenie, czy problem wynika z wysokiego poziomu wód gruntowych, czy ze słabego odpływu wody.

Jedną z metod jest wykopanie dołka o głębokości około 60 cm i pozostawienie go na noc pod osłoną przed deszczem. Woda, która samoczynnie zbierze się na jego dnie, może wskazywać na wysoki poziom wód gruntowych. Jeśli dołek pozostaje suchy, można napełnić go wodą i po 24 godzinach ocenić, czy woda odpłynęła. Test najlepiej wykonać, gdy gleba nie jest nadmiernie rozmokła, aby nie niszczyć jej struktury podczas kopania.

Jeżeli stanowisko ma trwały problem z odpływem wody, samo przeczekanie kilku słonecznych dni nie rozwiąże go na przyszłość.

W takiej sytuacji warto rozważyć:

  • poprawę struktury gleby na większej powierzchni, jeśli przyczyną jest jej zagęszczenie;
  • wykonanie skutecznego odwodnienia tam, gdzie jest to możliwe;
  • sadzenie na odpowiednio przygotowanym, podwyższonym stanowisku;
  • zmianę miejsca sadzenia, jeśli warunki są szczególnie niekorzystne.

Nie należy zakładać, że wsypanie niewielkiej ilości żwiru lub piasku na dno dołka automatycznie zapewni drzewku dobry drenaż. Jeśli otaczająca gleba pozostaje nieprzepuszczalna, woda nadal może gromadzić się wokół korzeni.

Gdy ziemia obeschnie, pamiętaj o kilku szczegółach

Samo wybranie właściwego dnia nie wystarczy. Drzewko z gołym korzeniem trzeba jeszcze poprawnie posadzić, szczególnie jeśli przez pewien czas było zadołowane.

Przed rozpoczęciem pracy obejrzyj korzenie. Powinny być sprężyste, bez wyraźnych oznak gnicia. Uszkodzone fragmenty można ostrożnie usunąć czystym sekatorem, ale nie warto skracać całego systemu korzeniowego bez potrzeby.

Według zaleceń RHS dotyczących sadzenia drzew i krzewów korzenie roślin sprzedawanych bez bryły ziemi warto zanurzyć w wodzie na około 30 minut bezpośrednio przed sadzeniem.

Następnie:

  • wykop dołek na tyle szeroki, aby korzenie można było swobodnie rozłożyć, ale nie głębszy niż wymaga prawidłowe ustawienie drzewka;
  • rozluźnij zbite ściany dołka, żeby młode korzenie mogły przerastać do otaczającej ziemi;
  • ustaw drzewko tak, aby nasada korzeni znajdowała się na właściwym poziomie, a miejsce szczepienia pozostało nad powierzchnią gruntu;
  • przysyp korzenie ziemią i delikatnie ją dociśnij, bez mocnego ubijania;
  • podlej po sadzeniu, dostosowując ilość wody do faktycznej wilgotności gleby, a następnie sprawdzaj, czy nie tworzą się zastoiny.

Nie wsypuj nawozu mineralnego bezpośrednio na odkryte korzenie. Świeżo posadzone drzewko potrzebuje przede wszystkim dobrego kontaktu korzeni z podłożem, powietrza i odpowiedniej wilgotności.

Czy w listopadzie trzeba sadzić za wszelką cenę?

Nie. Listopad jest dobrym terminem sadzenia wielu drzew owocowych, ale nie oznacza to, że trzeba wykorzystać każdy dzień niezależnie od pogody.

W polskich warunkach jabłonie i grusze często sadzi się jesienią, kiedy zakończą wegetację. Z kolei gatunki bardziej wrażliwe na mróz, takie jak brzoskwinie, nektaryny czy morele, zwykle bezpieczniej sadzić wiosną, szczególnie w chłodniejszych rejonach kraju.

Decyzję warto więc uzależnić zarówno od pogody i stanu gleby, jak i od gatunku, podkładki oraz lokalnych warunków zimowania.

Dobry termin sadzenia to nie tylko data w kalendarzu. To moment, w którym roślina i ziemia są gotowe na posadzenie.

Najczęstsze pytania o drzewka owocowe z gołym korzeniem

Ile dni można przechowywać drzewko przed sadzeniem?

Nie ma jednej bezpiecznej liczby dni dla wszystkich warunków. Przy odpowiedniej temperaturze i zabezpieczeniu korzeni sadzonka może przeczekać przejściowe pogorszenie pogody. Jeżeli nie da się jej szybko posadzić, lepiej ją zadołować niż pozostawić na długo w opakowaniu transportowym.

Czy można sadzić drzewka dzień po deszczu?

Tak, jeśli gleba dobrze przepuszcza wodę, nie jest rozmazana i nie tworzą się w niej zastoiny. Sam fakt, że poprzedniego dnia padało, nie jest przeciwwskazaniem do sadzenia.

Co zrobić, jeśli ziemia zamarznie, zanim posadzę drzewko?

Nie próbuj wciskać korzeni w zamarznięty grunt. Jeżeli drzewko nie zostało wcześniej zadołowane, umieść korzenie w lekko wilgotnym podłożu i zapewnij roślinie chłodne, ale zabezpieczone przed mrozem warunki do czasu, aż sadzenie będzie możliwe.

Największym błędem po zakupie drzewka z odkrytym korzeniem nie jest kilkudniowe opóźnienie sadzenia. Jest nim pozostawienie korzeni bez ochrony albo umieszczenie ich w ziemi, z której woda nie ma gdzie odpłynąć. Jeżeli po deszczu ogród jest rozmokły, lepiej zabezpieczyć sadzonkę i wrócić do sadzenia w odpowiednim momencie. Od tej decyzji może zależeć, jak drzewko rozpocznie swój pierwszy sezon.

Warto też sprawdzić, kiedy można usunąć drzewo przewrócone przez wiatr, co trzeba zgłosić do gminy i jakie kary grożą za nielegalną wycinkę.

Rozmowa pod artykułem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola wymagane są oznaczone *.