Krótka odpowiedź: gdy w Twojej okolicy obowiązuje alarm smogowy, nie wietrz. Tak brzmi pierwsze zalecenie dla wszystkich mieszkańców w komunikatach opartych na danych GIOŚ. Kiedy indeks jakości powietrza jest dobry albo umiarkowany, otwieraj okna normalnie. Cała trudność polega na tym, żeby wiedzieć, która z tych sytuacji jest akurat za szybą.
Przykład z tego roku: 21 stycznia 2026 r. województwo małopolskie ogłosiło 3. poziom ostrzegania – ryzyko przekroczenia dobowego poziomu alarmowego PM10 (150 µg/m³) w Krakowie i czterech powiatach, zamieszkanych przez ok. 1,6 mln osób. Lista zaleceń zaczynała się od słów „nie wietrz pomieszczeń” (komunikat WCZK Małopolska na podstawie danych GIOŚ).
Dwa progi, które warto znać
Od 11 października 2019 r. w Polsce obowiązują dwa progi dla pyłu PM10, liczone jako średnia dobowa: poziom informowania 100 µg/m³ i poziom alarmowy 150 µg/m³. Wcześniej wynosiły 200 i 300 µg/m³, więc obniżono je o połowę (Radio Kraków). Dopuszczalna średnia dobowa dla PM10 według unijnej dyrektywy 2008/50/WE to 50 µg/m³ – alarm oznacza więc powietrze trzy razy gorsze od normy.
| Co pokazuje indeks GIOŚ | Co z oknem |
|---|---|
| bardzo dobry, dobry | wietrz bez ograniczeń |
| umiarkowany, dostateczny | wietrz krócej i wybierz godzinę z lepszym odczytem |
| zły, bardzo zły albo ogłoszony alarm | nie wietrz; unikaj też intensywnego wysiłku na zewnątrz |
„Wietrz codziennie, bez wyjątku”? Nie w taki dzień
Wszyscy powtarzamy, że zdrowy dom to dom przewietrzony. Zgoda – ale po co wpuszczać do sypialni powietrze, przed którym urzędy ostrzegają? Zwróć uwagę, że małopolski komunikat obejmował jeden dzień, od 8:00 do północy. To nie jest prośba o zaklejenie okien na cały sezon grzewczy, tylko o przesunięcie wietrzenia o kilka godzin, aż odczyt się poprawi.
Jest też drugie zalecenie, o którym mówi się rzadziej: nie dokładaj zanieczyszczeń, np. dogrzewając dom paliwem stałym. Jeśli kominek jest u Ciebie ogrzewaniem dodatkowym, w dniu alarmu lepiej go nie rozpalać – a w pozostałe dni pal tylko suchym drewnem (jak sprawdzić, czy polana naprawdę są suche, piszemy w tekście o wilgotności drewna do kominka).
Gdzie sprawdzić, jak jest teraz
Godzinowe pomiary ze stacji i sześciostopniowy indeks jakości powietrza znajdziesz na mapie powietrze.gios.gov.pl oraz w aplikacji GIOŚ „Jakość powietrza w Polsce”. Smog gęstnieje zwykle przy bezwietrznej, mroźnej pogodzie, więc prognozy warto czytać razem – bieżące wpisy z działu Pogoda podpowiedzą, kiedy nadejdzie wiatr, który przewietrzy miasto za Ciebie. Szerzej o czytaniu danych o pyłach piszemy w przewodniku Smog w Polsce bez paniki.
Kto powinien uważać bardziej
Komunikat wymienia osoby starsze, kobiety w ciąży i dzieci, a także osoby z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (np. astmą, POChP) i układu krążenia oraz z chorobą nowotworową. Dla nich zalecenia idą dalej: w miarę możliwości zostać w domu, regularnie przyjmować leki, a przy nasileniu objawów skontaktować się z lekarzem. Maski ochronne – według tego samego komunikatu – po konsultacji z lekarzem. Ten tekst nie zastępuje porady medycznej.
Fot. Smog w Krakowie, 28 stycznia 2017 r. Andrzej Kamiński / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0, commons.wikimedia.org.
Rozmowa pod artykułem