Granitowy nagrobek umyjesz ciepłą wodą z odrobiną płynu do naczyń lub szarego mydła i miękką ściereczką, a na koniec wytrzesz go do sucha. Marmuru i piaskowca nie traktuj octem ani niczym kwaśnym. Wosk zdejmij drewnianą szpatułką, rdzę – pastą z sody i wody utlenionej. Reszta półki z chemią może zostać w sklepie.
Takie zasady powtarzają kamieniarze cytowani przez Interię oraz poradnik Muratordom. Oba źródła radzą też jedno: każdy środek sprawdź najpierw na małym, niewidocznym fragmencie.
Granit, marmur, piaskowiec, lastryko: czym myć, czego unikać
| Kamień | Czym myć | Czego unikać |
|---|---|---|
| granit | ciepła woda, płyn do naczyń, szare mydło; kilka kropli octu dla połysku | druciaki, szczotki ryżowe, pasty ścierne, woski i pasty nabłyszczające |
| marmur | ciepła woda, ewentualnie środek do marmuru; osuszyć irchą | ocet i inne kwasy, wybielacze |
| piaskowiec | duża gąbka, ciepła woda, odrobina płynu | środki na bazie kwasów |
| lastryko | szczotka i płyn do naczyń, potem spłukać i osuszyć | wszystko, czego nie sprawdzisz wcześniej w niewidocznym miejscu |
Internet kocha ocet. Na granicie – owszem, w kilku kroplach dodanych do wody. Na marmurze to zły pomysł: marmur to węglan wapnia, ten sam związek, z którego jest kreda, a kwas po prostu go rozpuszcza. Matowa plama zostanie na lata.
A woski do granitu? Brzmi jak troska, działa odwrotnie. Kamieniarze ostrzegają, że tłusta warstwa zbiera kurz i zostawia zacieki, których potem nie da się usunąć.
Wosk, rdza, mech: trzy plamy, trzy sposoby
- Stearyna ze zniczy – polej gorącą wodą i zsuń drewnianą szpatułką albo kawałkiem plastiku. Metalowy nóż porysuje polerowaną płytę.
- Rdza po metalowych wazonach – pasta z sody oczyszczonej i wody utlenionej, delikatnie wcierana miękką szmatką, potem spłukanie ciepłą wodą.
- Mech – namocz ciepłą wodą i zdejmij drewnianą szpatułką. Kamieniarze odradzają środki glonobójcze; tu wygrywa cierpliwość, nie chemia.
Kiedy myć? Prognoza podpowiada wtorek
W prognozie IMGW-PIB na 23–29.10 tylko jeden dzień ma pogodę na przeważającym obszarze kraju: wtorek 27 października, przy 10–13°C. W niedzielę z zachodu nadciąga strefa deszczu, a w poniedziałek na większości kraju wieje porywisty wiatr, który rozwiewa liście po świeżo umytej płycie.
Uwaga na noce. Z poniedziałku na wtorek na południowym wschodzie temperatura może spaść do około 0°C, więc myj w środku dnia, żeby kamień zdążył wyschnąć przed zmrokiem. Jak ta sama noc wygląda w ogrodzie, piszemy w tekście o roślinach, które trzeba zabrać do domu.
Po sprzątaniu: znicze, kwiaty, worki
Podstawka pod znicz kosztuje mniej niż godzina skrobania wosku – i chroni płytę na cały sezon. Wypalone wkłady, szkło i zwiędłe wiązanki nie lądują w jednym koszu; jak je rozdzielić, wyjaśniamy w poradniku gdzie wyrzucić znicze.
Zamiast kolejnego plastikowego stroika można posadzić coś żywego. O tym, jak dobrać i pielęgnować chryzantemy na Wszystkich Świętych, już pisałyśmy, a listopadowe prace przy roślinach zbieramy w rubryce Z kalendarza ogrodnika.
Czysty grób nie potrzebuje chemii. Potrzebuje ciepłej wody i wolnego wtorku.
Fot.: cmentarz w Boronowie w dniu Wszystkich Świętych. Przykuta / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, commons.wikimedia.org.
Rozmowa pod artykułem