Pelargonie nie znoszą mrozu, a pierwsze nocne przymrozki potrafią przyjść na przełomie października i listopada. Jeśli chcesz mieć te same rośliny w maju, zdecyduj o zimowaniu teraz – zanim termometr na balkonie pokaże zero.
Royal Horticultural Society radzi przenieść pelargonie do środka, zanim temperatura spadnie, i trzymać je w miejscu jasnym, przewiewnym i wolnym od mrozu (RHS: How to grow pelargoniums). Eksperymentalna prognoza IMGW zapowiada listopad 2026 cieplejszy od normy, ale nie wyklucza wczesnych przymrozków i krótkich napływów zimnego powietrza (Zawsze Pomorze o prognozie IMGW). Ciepły miesiąc w średniej nie chroni przed jedną mroźną nocą.
Kiedy zabrać pelargonie z balkonu
Najpóźniej wtedy, gdy prognoza na noc pokazuje temperaturę bliską zera. Sprawdzaj ostrzeżenia na meteo.imgw.pl – przymrozek przy gruncie bywa ostrzejszy niż odczyt na wysokości okna. Nie czekaj, aż rośliny przestaną kwitnąć: kwiaty nie są sygnałem, że jest bezpiecznie.
Trzy sposoby zimowania – wybierz jeden
| Sposób | Gdzie | Woda | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Roślina w doniczce, dalej rośnie | jasny, chłodny parapet; przy 7–10°C wiele odmian nadal kwitnie (RHS) | gdy podłoże przeschnie | masz chłodny, jasny pokój |
| Roślina mocno przycięta, ok. 10 cm | jasne miejsce bez mrozu: weranda, chłodna klatka schodowa | prawie wcale do wiosny (RHS) | brakuje miejsca na parapecie |
| Gołe korzenie, bez ziemi | suche miejsce bez mrozu; rośliny owinięte w gazetę lub powieszone korzeniami do góry | brak; wiosną moczenie korzeni przez kilka godzin | tylko odmiany o zdrewniałych pędach – metoda najmniej pewna |
Zimowanie w doniczce: 7 kroków bez błędów
- Obejrzyj roślinę z każdej strony, także spód liści. Szkodniki wniesione do domu rozmnożą się w cieple szybciej niż na balkonie.
- Usuń przekwitłe kwiatostany, żółte i plamiste liście.
- Przytnij pędy. Na ciasny parapet – do ok. 10 cm (RHS). Gdy miejsca jest więcej, Chicago Botanic Garden zaleca skrócenie rośliny do 15–20 cm.
- Pelargonie ze skrzynki przesadź do osobnych doniczek z przepuszczalnym podłożem, otrząsając luźną ziemię z korzeni.
- Postaw je w najjaśniejszym chłodnym miejscu, z dala od kaloryfera.
- Podlewaj oszczędnie: ziemia ma przeschnąć między podlewaniami. Przyciętym roślinom wystarczy odrobina wody raz na jakiś czas.
- Nawóz ogranicz do mniej więcej raz w miesiącu i tylko dla roślin, które dalej rosną. Przyciętych i zasuszonych nie nawoź wcale.
Brak miejsca? Przezimuj sadzonki zamiast całych roślin
Duża pelargonia z balkonowej skrzynki zajmuje pół parapetu. Kilka ukorzenionych sadzonek zmieści się na jednej tacy. RHS poleca pobierać sadzonki z miękkich pędów pod koniec lata, ale jeśli roślina jest zdrowa, możesz spróbować jeszcze teraz – przy przycinaniu i tak zostaje Ci garść pędów.
- Wybierz pęd bez kwiatów, długości 7–15 cm (Chicago Botanic Garden podaje 3–6 cali).
- Oberwij dolne liście, zostaw dwa–trzy na górze.
- Wsadź pęd do lekko wilgotnego, lekkiego podłoża – ukorzeniacz nie jest potrzebny.
- Postaw tacę w słonecznym oknie i podlewaj dopiero, gdy podłoże przeschnie.
Ukorzenione sadzonki RHS radzi przesadzić do doniczek o średnicy 9 cm w połowie wiosny. Tak z jednej rośliny matecznej możesz mieć w maju kilka nowych – i to bez dokupowania rozsady w centrum ogrodniczym.
Szybka lista kontrolna przed wniesieniem do domu
- prognoza na noc sprawdzona, rośliny w środku przed pierwszym przymrozkiem
- liście obejrzane z obu stron, chore usunięte
- pędy przycięte do 10–20 cm, zależnie od miejsca
- doniczka z przepuszczalnym podłożem i otworem odpływowym
- miejsce jasne, chłodne, z dala od kaloryfera
- przypomnienie w telefonie: przegląd raz w tygodniu
Typowe błędy
- Ciepły pokój przy kaloryferze. Pelargonia wypuszcza wtedy długie, blade pędy, które wiosną i tak trzeba wyciąć.
- Podlewanie „jak latem”. Mokre podłoże w chłodzie to prosta droga do gnicia. W łagodne dni uchyl okno w pomieszczeniu z roślinami.
- Zimowanie bez ziemi delikatnych odmian. Ta metoda sprawdza się tylko przy roślinach o twardych, zdrewniałych pędach.
- Wnoszenie rośliny prosto z balkonu na parapet obok innych kwiatów, bez przeglądu.
196 dni pod dachem: kalendarz do maja
Od 1 listopada do 15 maja, czyli do końca zimnych ogrodników, mija 196 dni – 28 tygodni. RHS zaleca przeglądać rosnące rośliny przynajmniej raz w tygodniu, więc do wiosny wychodzi 28 krótkich przeglądów. Pięć minut w każdą niedzielę wystarczy.
| Termin | Co zrobić |
|---|---|
| do początku listopada | przenieść, przyciąć, przesadzić, ustawić w chłodnym i jasnym miejscu |
| grudzień–styczeń | przegląd co tydzień, usuwanie zgniłych liści, minimum wody |
| luty | rośliny ze sadzonek: pierwsze nawożenie i uszczykiwanie wierzchołków (RHS) |
| marzec | rośliny bez ziemi: moczenie korzeni przez kilka godzin, przycięcie pędów do ok. 10 cm, posadzenie do doniczek |
| po 15 maja | wystawienie na balkon, najlepiej po kilku dniach hartowania |
Pustych skrzynek nie zostawiaj gołych na zimę – podpowiadamy, co posadzić na balkonie po pelargoniach. Jeśli w ogrodzie masz też dalie, sprawdź, kiedy wykopać ich karpy. Pozostałe prace na najbliższe tygodnie znajdziesz w rubryce Z kalendarza ogrodnika.
Fot.: Pelargonia rabatowa (Pelargonium zonale). Petar Milošević / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, commons.wikimedia.org.
Rozmowa pod artykułem