Ochrona owoców

Truskawki posadzone jesienią przed zimą: kiedy je okryć, czym zabezpieczyć przed mrozem i jakich błędów unikać?

Truskawki posadzone jesienią przed śniegiem: kiedy okryć młode sadzonki agrowłókniną, kiedy nie trzeba tego robić i jak chronić rośliny w donicach?

Truskawki posadzone jesienią przed zimą: kiedy je okryć, czym zabezpieczyć przed mrozem i jakich błędów unikać?
Truskawki posadzone jesienią przed zimą: kiedy je okryć, czym zabezpieczyć przed mrozem i jakich błędów unikać?
W tym artykule
  1. Dlaczego młode truskawki są bardziej narażone na mróz?
  2. Czy przykrywać truskawki przed pierwszym przymrozkiem?
  3. Kiedy najlepiej rozłożyć agrowłókninę na truskawkach?
  4. Agrowłóknina czy słoma? Czym zabezpieczyć jesienne sadzonki?
  5. Biała agrowłóknina zimowa
  6. Czysta, sucha słoma
  7. Truskawki posadzone w październiku i listopadzie. Co zrobić przed śniegiem?
  8. Stare truskawki na grządce. Czy też trzeba je okrywać?
  9. Truskawki na podwyższonej grządce. Dlaczego przemarzają szybciej?
  10. Truskawki w donicach i skrzynkach balkonowych potrzebują innej ochrony
  11. Najczęstsze błędy przy zabezpieczaniu truskawek na zimę
  12. 1. Przykrywanie roślin podczas długiej, ciepłej jesieni
  13. 2. Zasypywanie koron mokrymi liśćmi
  14. 3. Przykrywanie bez sprawdzenia gleby
  15. 4. Pozostawienie doniczek bez ochrony
  16. 5. Zbyt późne zdjęcie słomy wiosną
  17. Jak poznać, czy truskawki przetrwały zimę?
  18. Czy trzeba okryć truskawki już teraz?

Listopadowy przymrozek nie musi oznaczać kłopotów z truskawkami. Znacznie groźniejsza bywa zima bez śniegu, z silnym wiatrem i częstymi odwilżami. Szczególnej uwagi wymagają sadzonki posadzone zaledwie kilka tygodni wcześniej. W ogrodniczych poradach publikowanych przez serwis informacyjny lovenatura.pl istotne jest dostosowanie prac do stanu roślin i pogody, zamiast kierowania się wyłącznie datą w kalendarzu.

Pierwszy śnieg często skłania ogrodników do natychmiastowego przykrywania grządek. Tymczasem kilka chłodnych nocy może pomóc truskawkom zakończyć wegetację i przygotować się do zimowego spoczynku. Problem pojawia się wtedy, gdy rośliny nie zdążyły dobrze się ukorzenić albo po okresie ciepła nadchodzi gwałtowne ochłodzenie.

Najważniejsze jest nie to, czy spadł już śnieg, lecz czy sadzonki są przygotowane na mróz i jak długo utrzyma się zimna pogoda.

Dlaczego młode truskawki są bardziej narażone na mróz?

Truskawka jest byliną, która w polskim klimacie może zimować w gruncie. Nie oznacza to jednak, że każda roślina jednakowo dobrze znosi ujemne temperatury.

Sadzonki posadzone we wrześniu zwykle mają więcej czasu na wytworzenie nowych korzeni niż te umieszczone w ziemi pod koniec października lub w listopadzie. Jeżeli przed nadejściem zimy nie zdążą się odpowiednio ukorzenić, mogą gorzej znosić przemarzanie i rozmarzanie gleby.

W metodyce integrowanej produkcji truskawek, zatwierdzonej przez Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, podkreślono, że późnojesienne sadzenie zwiększa ryzyko uszkodzenia roślin przez zimowy mróz.

Najbardziej wrażliwym miejscem jest korona truskawki, czyli krótka część rośliny znajdująca się tuż przy powierzchni ziemi. To z niej rozwijają się nowe liście, pędy i kwiatostany. Jej poważne uszkodzenie może oznaczać utratę całej sadzonki.

Roślina może mieć jesienią zdrowe, zielone liście, a mimo to nie być jeszcze dobrze przygotowana do zimowania.

Czy przykrywać truskawki przed pierwszym przymrozkiem?

Truskawki posadzone jesienią przed zimą: kiedy je okryć, czym zabezpieczyć przed mrozem i jakich błędów unikać?

Nie zawsze. Jeżeli prognoza przewiduje jedynie krótki, niewielki spadek temperatury poniżej zera, a sadzonki rosną w gruncie od kilku tygodni i są w dobrej kondycji, natychmiastowe zakładanie grubej osłony zwykle nie jest konieczne.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy w prognozie pojawiają się kolejne mroźne noce, silny wiatr i brak pokrywy śnieżnej. Przy podejmowaniu decyzji warto sprawdzić:

  • Termin sadzenia. Rośliny posadzone późną jesienią potrzebują większej uwagi.
  • Stan ukorzenienia. Sadzonka, która łatwo porusza się w ziemi, może nie mieć jeszcze odpowiednio rozwiniętych korzeni.
  • Wilgotność podłoża. Przesuszona gleba i mroźny wiatr zwiększają ryzyko uszkodzeń.
  • Położenie grządki. Otwarta, wietrzna część ogrodu jest bardziej narażona na wychładzanie.
  • Przebieg pogody. Jedna chłodna noc to inna sytuacja niż kilka dni mrozu bez śniegu.

Nie istnieje jedna temperatura powietrza, przy której wszystkie truskawki trzeba bezwzględnie przykryć. Znaczenie mają również temperatura gleby, odmiana oraz stopień zahartowania roślin.

Kiedy najlepiej rozłożyć agrowłókninę na truskawkach?

Z trwałym zimowym okryciem dobrze jest poczekać, aż rośliny zakończą intensywny wzrost. Zbyt wczesne otulenie grządki podczas ciepłej jesieni może utrzymywać pod osłoną warunki sprzyjające dalszej wegetacji.

W rozmowie opublikowanej przez Ogrodinfo.pl szkółkarz Józef Niewczas zwraca uwagę, że zimową ochronę agrowłókniną należy dostosować do momentu wejścia truskawek w pełny spoczynek.

„Zbyt wczesne przykrycie truskawek może spowodować dalszy powolny wzrost roślin pod okryciem”.

Józef Niewczas, producent sadzonek truskawek, w rozmowie z Ogrodinfo.pl

Ta uwaga jest szczególnie ważna podczas łagodnych listopadów, kiedy po kilku chłodniejszych dniach temperatura ponownie wzrasta.

Nie należy jednak traktować czekania na pełny spoczynek jako zakazu ochrony świeżych sadzonek przed nagłym, silnym mrozem. Młode, słabo ukorzenione rośliny można osłonić wcześniej, jeżeli prognozy wskazują na realne zagrożenie.

Warto rozróżnić lekką osłonę zakładaną na czas niebezpiecznego ochłodzenia od okrycia pozostawianego na całą zimę.

Agrowłóknina czy słoma? Czym zabezpieczyć jesienne sadzonki?

Obydwa materiały mogą pomóc truskawkom przetrwać zimę, ale mają różne zastosowania.

Biała agrowłóknina zimowa

To wygodne rozwiązanie dla niewielkich grządek i młodych nasadzeń. Przepuszcza powietrze i wodę, a jednocześnie ogranicza działanie mroźnego wiatru.

Najlepiej używać białej agrowłókniny przeznaczonej do ochrony zimowej, zgodnie z zaleceniami producenta. Materiał należy rozłożyć luźno, bez mocnego przygniatania roślin, i zabezpieczyć brzegi przed podwiewaniem.

Nie należy zastępować jej szczelną folią ogrodniczą ułożoną bezpośrednio na liściach. Pod folią podczas słonecznych dni temperatura może szybko wzrastać, a wilgoć nadmiernie się gromadzić.

Czysta, sucha słoma

Słoma ogranicza wahania temperatury przy powierzchni ziemi i chroni korony roślin przed działaniem mrozu. Dodatkowo zmniejsza ryzyko wypychania sadzonek z podłoża podczas wielokrotnego zamarzania i rozmarzania gleby.

Specjaliści z University of Minnesota Extension zalecają stosowanie słomianej ściółki dopiero po wejściu truskawek w zimowy spoczynek. W tamtejszych warunkach wskazówką jest utrzymująca się przez kilka dni temperatura gleby nieprzekraczająca około 4,4°C.

Warunki w Polsce mogą być inne, dlatego terminów kalendarzowych z amerykańskich zaleceń nie należy przenosić bezpośrednio do polskiego ogrodu.

Na małej grządce można zastosować luźną, kilkucentymetrową warstwę czystej słomy. Nie trzeba jej mocno ubijać ani tworzyć szczelnej, mokrej pokrywy wokół koron roślin.

Dobra zimowa osłona ma ograniczać gwałtowne zmiany temperatury, a nie utrzymywać truskawki w cieple tak, jakby nadal trwała jesień.

Truskawki posadzone w październiku i listopadzie. Co zrobić przed śniegiem?

Truskawki posadzone jesienią przed zimą: kiedy je okryć, czym zabezpieczyć przed mrozem i jakich błędów unikać?

W przypadku późnych nasadzeń warto zacząć nie od agrowłókniny, lecz od sprawdzenia samej grządki. Wykonaj kilka prostych czynności:

  1. Sprawdź głębokość sadzenia. Korona truskawki powinna znajdować się na poziomie powierzchni gleby, a nie głęboko pod ziemią.
  2. Uzupełnij podłoże wokół odsłoniętych korzeni. Zrób to delikatnie, nie zasypując środka rośliny.
  3. Oceń wilgotność ziemi. Jeżeli jesień jest sucha, a gleba nie jest zamarznięta, podlej ją umiarkowanie.
  4. Usuń gnijące i wyraźnie chore liście. Nie obcinaj jednak wszystkich zdrowych liści młodych sadzonek.
  5. Sprawdź prognozę na kolejne dni. Przy zapowiedzi silnego mrozu bez śniegu przygotuj odpowiednią osłonę.

Wiele osób kojarzy zimowanie wyłącznie z ochroną przed niską temperaturą, zapominając, że rośliny mogą również cierpieć z powodu niedoboru wody.

Nie oznacza to konieczności regularnego podlewania grządki przez całą zimę. Gdy gleba jest wilgotna lub zamarznięta, dodatkowa woda nie jest potrzebna.

Stare truskawki na grządce. Czy też trzeba je okrywać?

Dobrze ukorzenione, kilkuletnie krzewy zwykle radzą sobie z zimowymi warunkami lepiej niż świeże sadzonki. Mają rozwinięty system korzeniowy i zdążyły przejść przez kolejne etapy sezonu. Nie znaczy to jednak, że są całkowicie odporne na mróz.

Najbardziej niekorzystne dla starszych roślin mogą być:

  • długie okresy silnego mrozu bez śniegu;
  • wysuszający wiatr na odsłoniętej grządce;
  • naprzemienne zamarzanie i rozmarzanie gleby;
  • niewłaściwe położenie koron roślin, szczególnie gdy wystają z ziemi.

Na osłoniętym stanowisku, przy umiarkowanej zimie, starsze truskawki nie zawsze wymagają dodatkowego okrycia. W rejonach o większym ryzyku silnych mrozów oraz na otwartych działkach zimowa ściółka może jednak ograniczyć straty.

Śnieg również stanowi naturalną izolację. Dlatego jego pojawienie się nie jest automatycznym sygnałem, że trzeba natychmiast dokładać kolejną warstwę materiału.

Truskawki na podwyższonej grządce. Dlaczego przemarzają szybciej?

Podwyższone grządki mają wiele zalet podczas sezonu, ale zimą podłoże może w nich szybciej tracić ciepło niż ziemia na zwykłym zagonie.

Dotyczy to szczególnie wysokich skrzyń stojących na otwartej przestrzeni oraz konstrukcji, w których ziemia jest silnie narażona na wychładzanie z boków.

W takim przypadku warto zabezpieczyć nie tylko liście i korony truskawek, ale także boki skrzyni. Można wykorzystać maty słomiane lub odpowiedni materiał izolacyjny odporny na warunki atmosferyczne.

Nie należy jednak zakrywać odpływu nadmiaru wody. Ziemia powinna pozostać przepuszczalna.

Truskawki w donicach i skrzynkach balkonowych potrzebują innej ochrony

To właśnie w pojemnikach korzenie są szczególnie narażone na wychłodzenie. Niewielka ilość ziemi może szybko zamarznąć, zwłaszcza gdy doniczka stoi na zimnej posadzce albo wisi na balustradzie.

Anna Skórkowska, architekt krajobrazu, w poradzie opublikowanej przez Murator wskazuje możliwość zimowania truskawek w pojemnikach zadołowanych w gruncie lub zabezpieczonych odpowiednią osłoną. Zwraca również uwagę na potrzebę kontrolowania wilgotności podłoża.

Jeżeli donice muszą pozostać na balkonie, warto:

  • ustawić je przy osłoniętej ścianie budynku;
  • zdjąć wiszące pojemniki z balustrady;
  • odizolować dno doniczki od zimnej powierzchni;
  • owinąć ścianki matą słomianą lub materiałem izolacyjnym;
  • osłonić części nadziemne zimową agrowłókniną podczas silniejszych mrozów;
  • pozostawić drożne otwory odpływowe.

Kilka pojemników ustawionych blisko siebie jest łatwiej osłonić niż pojedyncze doniczki rozstawione po całym balkonie.

Nie warto natomiast przenosić truskawek do ciepłego salonu. Wysoka temperatura może pobudzić je do wzrostu, choć zimą potrzebują spoczynku.

Jeżeli rośliny zimują w chłodnym pomieszczeniu, trzeba kontrolować zarówno temperaturę, jak i wilgotność ziemi. Podłoże nie powinno całkowicie wyschnąć, ale nie może być stale mokre.

Najczęstsze błędy przy zabezpieczaniu truskawek na zimę

Truskawki posadzone jesienią przed zimą: kiedy je okryć, czym zabezpieczyć przed mrozem i jakich błędów unikać?

Sama obecność agrowłókniny czy słomy nie gwarantuje dobrego przezimowania. Liczy się również sposób ich zastosowania.

1. Przykrywanie roślin podczas długiej, ciepłej jesieni

Zbyt wczesne założenie trwałej osłony może utrudnić naturalne przechodzenie truskawek w stan spoczynku. Lepiej obserwować rzeczywiste warunki niż kierować się jedną datą.

2. Zasypywanie koron mokrymi liśćmi

Gruba warstwa mokrych, zbitych liści może zatrzymywać nadmierną wilgoć wokół roślin. Jeśli materiał ściółkujący staje się ciężki i nieprzewiewny, nie spełnia dobrze swojej funkcji.

3. Przykrywanie bez sprawdzenia gleby

Nawet dobre okrycie nie pomoże w pełni sadzonce, której korzenie są odsłonięte albo która została nieprawidłowo posadzona.

4. Pozostawienie doniczek bez ochrony

Osłonięcie samych liści nie wystarczy, jeśli cała bryła korzeniowa w małej doniczce jest narażona na głębokie przemarzanie.

5. Zbyt późne zdjęcie słomy wiosną

Po zimie osłona nie powinna pozostawać na roślinach bez kontroli. Gdy rozpoczyna się nowy wzrost, słomę stopniowo odgarnia się od koron.

Eksperci z University of Minnesota Extension podkreślają, że zbyt późne usunięcie ściółki może opóźnić wzrost i plonowanie, natomiast zbyt wczesne odsłonięcie zwiększa ryzyko uszkodzeń podczas wiosennych przymrozków.

Jak poznać, czy truskawki przetrwały zimę?

Brązowe, zaschnięte liście po zimie nie muszą oznaczać obumarcia całej rośliny. Część starszych liści może zostać uszkodzona, podczas gdy korona pozostaje żywa.

Najlepiej obserwować truskawki po rozpoczęciu wiosennego ocieplenia. Zdrowe sadzonki powinny stopniowo wypuszczać nowe liście ze środka korony.

Jeżeli roślina nie podejmuje wzrostu, a jej korona jest miękka, ciemna lub wyraźnie uszkodzona, mogła nie przetrwać zimy. Z ostateczną oceną warto jednak poczekać do momentu, gdy warunki pozwolą pozostałym truskawkom rozpocząć wegetację.

Nie warto usuwać sadzonki tylko dlatego, że po stopnieniu śniegu wygląda gorzej niż jesienią.

Czy trzeba okryć truskawki już teraz?

Pod koniec listopada najwięcej uwagi wymagają świeże nasadzenia, zwłaszcza te wykonane późno, na stanowiskach narażonych na wiatr oraz w podwyższonych pojemnikach.

Jeśli nadchodzi jedynie krótkotrwały, lekki przymrozek, nie trzeba automatycznie przykrywać każdej grządki. Przy zapowiedzi silniejszego i długotrwałego mrozu bez śniegu sytuacja jest inna — szczególnie gdy rośliny nie zdążyły dobrze się ukorzenić.

Najrozsądniejsze postępowanie polega na połączeniu trzech rzeczy: sprawdzenia stanu sadzonek, obserwowania temperatury oraz dobrania osłony do miejsca uprawy.

Truskawki w gruncie, kilkuletnie krzewy i rośliny w małych donicach nie powinny być traktowane jednakowo. Ta różnica może zdecydować o tym, ile zdrowych sadzonek rozpocznie wzrost następnej wiosny.

Warto też zadbać o brzoskwinie i sprawdzić, co zrobić w listopadzie, aby wiosną ograniczyć ryzyko kędzierzawości liści.

Rozmowa pod artykułem

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola wymagane są oznaczone *.