Grochówka, gęste puree czy groch z kapustą nie muszą oznaczać przygotowań rozpoczynanych poprzedniego wieczoru. W serwisie informacyjnym lovenatura.pl wyjaśniamy, jak ugotować groch bez namaczania i uniknąć najczęstszych błędów. Najważniejsza okazuje się nie żadna tajemnicza przyprawa, lecz wybór odpowiedniego rodzaju grochu. Dzięki temu zamiast czekać przez całą noc, można mieć miękki groch już po około 30–50 minutach gotowania.
Wiele osób z przyzwyczajenia zalewa groch wodą na kilka lub kilkanaście godzin. Tymczasem nie każdy jego rodzaj wymaga takiego przygotowania. W przypadku grochu łuskanego w połówkach można pominąć moczenie i od razu przejść do gotowania. Trzeba tylko zadbać o właściwą ilość wody oraz temperaturę.
Jaki groch ugotuje się najszybciej bez namaczania?
W sklepie warto zwrócić uwagę na dwa określenia: groch łuskany w połówkach oraz groch cały. Choć wyglądają podobnie, różnią się czasem przygotowania. Groch w połówkach jest pozbawiony zewnętrznej łuski i podzielony na dwie części, dzięki czemu łatwiej chłonie wodę i szybciej mięknie.
Potwierdza to polskie Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, które w praktycznym przewodniku po dietach roślinnych zaznacza:
„Soczewica i groch w połówkach nie wymagają namaczania, jednak ten proces przyspieszy gotowanie”.
Żółty groch łuskany ma delikatny smak i doskonale nadaje się do tradycyjnej grochówki, past oraz puree. Zielony jest nieco słodszy. Oba można przygotować bez wcześniejszego moczenia.
Największą oszczędność czasu daje więc decyzja podjęta jeszcze przed włączeniem kuchenki – wystarczy kupić groch łuskany w połówkach zamiast całego.
Ile gotować groch bez namaczania? Porównanie czasu
Czas gotowania zależy od rodzaju grochu, jego wieku i oczekiwanej konsystencji. Jeśli ziarna mają zachować swój kształt, wystarczy krótsze gotowanie. Groch przeznaczony na gęstą zupę powinien pozostać na ogniu dłużej, aż zacznie się rozpadać.
| Rodzaj grochu i sposób przygotowania | Orientacyjny czas gotowania |
|---|---|
| Groch łuskany w połówkach, bez namaczania | 30–50 minut |
| Groch cały, wcześniej namoczony | 60–90 minut, czasem dłużej |
| Groch łuskany w szybkowarze, bez namaczania | Około 10–20 minut pod ciśnieniem |
Są to wartości orientacyjne, a nie sztywne czasy dla każdego produktu. Według University of Missouri Extension groch w połówkach może być wystarczająco miękki, by zachować kształt, już po około 20 minutach, natomiast uzyskanie gładkiego puree wymaga zwykle co najmniej 40 minut. Przygotowanie grochówki może potrwać dłużej, szczególnie gdy zależy nam na mocno rozgotowanych ziarnach.
Jak szybko ugotować groch bez namaczania? Instrukcja krok po kroku
Do przygotowania jednej szklanki suchego grochu łuskanego w połówkach warto użyć na początek około trzech szklanek wody. Takie proporcje zaleca również University of Missouri Extension. Ilość płynu można później dostosować do tego, czy groch ma być sypki, czy tworzyć gęstą masę.
- Przebierz i wypłucz groch. Usuń ewentualne zanieczyszczenia, a następnie kilkakrotnie przepłucz ziarna zimną wodą na sitku.
- Przełóż groch do garnka. Na jedną szklankę suchego produktu wlej około trzech szklanek świeżej wody. Najlepiej użyć garnka z grubszym dnem.
- Doprowadź wodę do wrzenia. Zbierz pojawiającą się na powierzchni pianę i pilnuj, aby zawartość nie wykipiała.
- Zmniejsz moc palnika. Gotuj groch na niewielkim ogniu, pod lekko uchyloną pokrywką. Woda powinna delikatnie bulgotać, a nie gwałtownie wrzeć.
- Sprawdzaj miękkość. Po około 30 minutach rozgnieć kilka ziaren widelcem. Jeśli środek pozostaje twardy, kontynuuj gotowanie, kontrolując ilość płynu.
Groch wchłania wodę, a wraz z gotowaniem zaczyna uwalniać skrobię. Dlatego pod koniec przygotowania trzeba go częściej mieszać, szczególnie przy dnie garnka. Gdy płynu jest zbyt mało, najlepiej dolać niewielką porcję gorącej wody.
Nie trzeba gotować grochu na największym ogniu. Mocniejsze wrzenie nie gwarantuje szybszego zmięknięcia, za to zwiększa ryzyko wykipienia i przypalenia.
Co zrobić, żeby groch szybciej zmiękł i nie pozostał twardy?
Zdarza się, że nawet po godzinie gotowania groch nadal jest twardy. Powodem nie zawsze jest zbyt krótki czas przygotowania. Znaczenie ma również jakość produktu i skład wody.
Najczęściej warto sprawdzić cztery rzeczy:
- Wiek grochu. Ziarna przechowywane przez długi czas mogą wysychać i mięknąć znacznie wolniej. Warto wybierać produkty z aktualnym terminem przydatności i przechowywać je w szczelnych opakowaniach.
- Twardość wody. Duża zawartość minerałów może utrudniać zmiękczanie nasion. Jeśli problem regularnie się powtarza, można spróbować gotowania w wodzie filtrowanej.
- Zbyt mała ilość płynu. Groch musi mieć wystarczająco dużo wody, by stopniowo mięknąć. Gdy zaczyna przywierać do dna, nie należy czekać z jej dolaniem.
- Kwaśne dodatki. Pomidory, ocet czy sok z cytryny mogą spowalniać mięknięcie grochu. Najlepiej dodawać je wtedy, gdy ziarna są już ugotowane.
Wpływ twardej wody, długiego przechowywania oraz kwaśnych składników opisują specjaliści Colorado State University Extension.
Jeżeli groch wciąż jest twardy, a w garnku znajduje się wystarczająco dużo wody, należy po prostu wydłużyć gotowanie i sprawdzać konsystencję co kilka minut. Szczególnie stare ziarna mogą jednak nie osiągnąć idealnej miękkości mimo długiego podgrzewania.
Czy dodanie sody oczyszczonej przyspiesza gotowanie grochu?
Wśród domowych sposobów często pojawia się rada, aby wsypać do wody szczyptę sody oczyszczonej. Ma ona przyspieszać mięknięcie nasion roślin strączkowych. Czy rzeczywiście warto z niej korzystać?
Soda podnosi odczyn pH wody i może ułatwiać rozpad struktur roślinnych. Problem polega na tym, że zbyt duża ilość może doprowadzić do nadmiernego rozgotowania grochu oraz pogorszenia jego smaku.
Organizacja Alberta Pulse Growers nie zaleca rutynowego stosowania sody przy gotowaniu roślin strączkowych. Dopuszcza jej niewielki dodatek przede wszystkim w przypadku twardej wody.
Do zwykłego grochu łuskanego w połówkach soda nie jest potrzebna. Odpowiedni rodzaj produktu, wystarczająca ilość wody i spokojne gotowanie pozwalają uzyskać dobrą konsystencję bez dodatkowych środków.
Kiedy solić groch, a kiedy dodawać pomidory i przyprawy?
Istnieje popularne przekonanie, że posolenie wody na początku gotowania sprawia, iż groch pozostaje twardy. Nie jest to jednak tak jednoznaczne, jak często przedstawiają to domowe poradniki.
Colorado State University Extension wskazuje, że sól nie musi opóźniać mięknięcia roślin strączkowych, a w określonych warunkach może nawet sprzyjać ich gotowaniu. W praktyce groch można doprawić solą podczas przygotowania albo pod koniec, zwłaszcza jeśli zamierzamy później dodać słony bulion, boczek lub kiełbasę.
Inaczej jest z większą ilością kwaśnych składników. Jeśli przygotowujemy danie z pomidorami, koncentratem pomidorowym, octem albo sokiem z cytryny, najlepiej poczekać, aż groch zmięknie.
Majeranek, liść laurowy, czosnek i kminek można natomiast dodawać wcześniej. Ich aromat dobrze komponuje się z grochem, zwłaszcza w rozgrzewających jesiennych potrawach.
Czy szybkowar pozwala ugotować groch jeszcze szybciej?
Jeżeli w kuchni znajduje się szybkowar, przygotowanie grochu może być znacznie krótsze. W zależności od urządzenia i oczekiwanej miękkości groch łuskany gotuje się pod ciśnieniem przez około 10–20 minut.
Przykładowo Pampered Chef podaje dla zielonego i żółtego grochu w połówkach około 10 minut gotowania pod ciśnieniem, a następnie 10 minut naturalnego obniżania ciśnienia.
Trzeba pamiętać, że czas ten nie obejmuje nagrzewania urządzenia. Groch podczas gotowania zwiększa objętość i może się pienić, dlatego nie należy przekraczać dopuszczalnego poziomu napełnienia. W przypadku roślin strączkowych często obowiązuje limit połowy pojemności garnka, ale zawsze trzeba sprawdzić instrukcję konkretnego modelu. Ciśnienie najlepiej obniżać w sposób zalecany przez producenta.
Jak ugotować groch do grochówki, żeby zupa była gęsta i kremowa?
Do tradycyjnej polskiej grochówki szczególnie dobrze nadaje się żółty groch łuskany w połówkach. Nie trzeba go moczyć, a podczas gotowania stopniowo się rozpada, naturalnie zagęszczając zupę.
Dobrym sposobem jest ugotowanie wypłukanego grochu w wodzie lub bulionie, a następnie połączenie go z podsmażoną cebulą, marchewką, czosnkiem i pozostałymi składnikami grochówki. Jeśli zależy nam na bardzo gęstej zupie, można część miękkiego grochu rozgnieść łyżką lub krótko zblendować.
Nie warto od początku dolewać zbyt mało wody. Grochówka gęstnieje również po zdjęciu z ognia, a szczególnie po ostygnięciu. W razie potrzeby można później rozrzedzić ją gorącym bulionem.
Najlepsza grochówka nie wymaga zagęszczania mąką. Wystarczy odpowiednio długo gotowany groch, który sam nadaje zupie kremową konsystencję.
Czy warto moczyć groch, skoro można ugotować go bez tego?
Moczenie nadal ma sens w przypadku grochu całego. Pozwala nawodnić ziarna przed gotowaniem i ułatwia ich równomierne zmiękczanie. W przypadku grochu łuskanego w połówkach jest natomiast czynnością opcjonalną.
Jeśli więc planujemy zupę na ten sam dzień, nie ma potrzeby odkładać przygotowań do jutra. Wystarczy sięgnąć po właściwy groch, przepłukać go, zalać wodą i gotować do uzyskania pożądanej konsystencji. To prostsze i bardziej przewidywalne rozwiązanie niż eksperymentowanie z sodą czy innymi dodatkami.
Do miękkiego grochu świetnie pasują również kotleciki jaglano-marchewkowe, które nie rozpadają się podczas smażenia.
Rozmowa pod artykułem