Ocieplenie od 14 października w Polsce. Co można sadzić w ogrodzie, a jakie prace lepiej odłożyć?

Od środy, 14 października, pogoda w Polsce zacznie się zmieniać. Na zachodzie temperatura może wzrosnąć nawet do 18–20°C, choć w pozostałych regionach będzie wyraźnie chłodniej. Dla właścicieli ogrodów to okazja, by nadrobić część jesiennych prac. Na lovenatura.pl sprawdzamy, co warto zrobić podczas krótkiego ocieplenia, a z czym lepiej się wstrzymać. Samo ciepłe popołudnie nie oznacza przecież, że ryzyko przymrozków już minęło.

Według prognozy IMGW przedstawionej 12 października przez Polskie Radio 24 poprawa pogody będzie krótkotrwała. W środę miejscami nadal popada, ale czwartek i piątek powinny przynieść więcej suchych godzin. W weekend ponownie spodziewane są opady i ochłodzenie.

Najważniejsze dla ogrodu nie będzie jednak to, ile stopni pokaże termometr w najcieplejszym momencie dnia, lecz czy ziemia zdąży obeschnąć i jak bardzo temperatura spadnie nocą.

Gdzie będzie najcieplej od 14 października?

Największą zmianę odczują mieszkańcy zachodniej Polski. To właśnie tam, pod wpływem wyżu, temperatura może osiągnąć wartości nietypowo wysokie jak na połowę października. W centrum i na wschodzie ocieplenie będzie znacznie słabsze.

Agnieszka Prasek, rzeczniczka IMGW, w wypowiedzi przytoczonej przez Polskie Radio zwróciła uwagę na możliwość wyjątkowo ciepłych dni:

„Lokalnie będzie nawet do 18°C, ale niewykluczone, że na termometrach będzie można zobaczyć 20°C”.

Warto jednak rozróżnić poszczególne dni. W środę, 14 października, w centrum i na wschodzie prognozowane jest około 12–14°C, a deszcz może pojawić się jeszcze w całym kraju. W czwartek ma być od 11 do 17°C, przy mniejszej liczbie opadów. Piątek, 16 października, zapowiada się szczególnie korzystnie na zachodzie, gdzie przewidywane jest 15–18°C i sporo słońca.

Nie oznacza to jednak trzech jednakowo ciepłych i suchych dni. W niektórych ogrodach najlepsze warunki do pracy mogą pojawić się dopiero w czwartek lub piątek.

Co warto zrobić w ogrodzie podczas ocieplenia?

Październik jest dobrym miesiącem na sadzenie wielu roślin, ale po deszczowych dniach trzeba zwrócić uwagę na wilgotność podłoża. Jeśli ziemia jest miękka, przepuszczalna i nie klei się do narzędzi, można wykorzystać poprawę pogody.

W pierwszej kolejności warto zająć się kilkoma pracami:

• Sadzeniem tulipanów i czosnków ozdobnych. Październik nadal jest odpowiednim terminem na sadzenie tych roślin. Cebule powinny trafić do przepuszczalnej gleby, w której nie będzie zalegała woda.
• Sadzeniem czosnku ozimego. Jeżeli lokalne warunki i temperatura podłoża są odpowiednie, można przygotować grządkę i posadzić zdrowe ząbki. Nie warto robić tego w rozmokniętej ziemi.
• Przygotowaniem stanowisk pod drzewa i krzewy. To dobry moment na uporządkowanie miejsca, usunięcie chwastów i ocenę struktury gleby. Rośliny z odkrytym korzeniem najlepiej sadzić w okresie spoczynku, zwykle po opadnięciu liści.
• Usunięciem chorych części roślin. Porażone liście, gnijące owoce i resztki roślin z objawami chorób nie powinny pozostawać na grządkach przez zimę.
• Kontrolą roślin w donicach. Warto sprawdzić odpływ wody, stan podstawek i przygotować osłony lub miejsce do przeniesienia gatunków wrażliwych na mróz.

Polski Związek Działkowców zalicza sadzenie roślin cebulowych, jesienne nasadzenia oraz wykopywanie gatunków niezimujących w gruncie do ważnych prac październikowych.

Nie trzeba jednak wykonywać wszystkiego jednego dnia. W ogrodzie, w którym po wcześniejszych opadach nadal stoi woda, rozsądniej będzie poczekać, aż podłoże nieco przeschnie.

Ciepły dzień może zmylić. Nocą sytuacja wygląda inaczej

Temperatura dochodząca do 20°C w połowie października może sprawiać wrażenie powrotu późnego lata. Rośliny odczuwają jednak również skracający się dzień, chłodną glebę i nocne spadki temperatury.

Wyżowa pogoda często oznacza większe rozpogodzenia, a przy słabym wietrze nocą sprzyja szybkiemu wychładzaniu się powierzchni ziemi. Dlatego nawet po przyjemnym popołudniu w ogrodzie mogą wystąpić warunki niebezpieczne dla wrażliwych roślin.

Na szczególną uwagę zasługują:

• Pelargonie, begonie i inne rośliny wrażliwe na mróz – nie należy pozostawiać ich bez zabezpieczenia tylko dlatego, że dzień był ciepły.
• Dalie i kanny – ich części podziemne wymagają odpowiedniego przygotowania do zimowego przechowywania, zgodnie z potrzebami gatunku.
• Młode rośliny w pojemnikach – niewielka ilość ziemi w donicy szybciej reaguje na zmiany temperatury niż podłoże w ogrodzie.
• Późne uprawy warzyw ciepłolubnych – pomidory czy papryka pozostawione na zewnątrz mogą ucierpieć podczas chłodnych nocy.

Jedna ciepła środa nie jest powodem, by ponownie wynosić wszystkie rośliny z pomieszczeń na taras. Październikowe ocieplenie nie zatrzymuje zbliżającej się zimy.

IMGW udostępnia w serwisie Agrometeo informacje dotyczące warunków uprawy, wilgotności gleby i przymrozków. Przed pozostawieniem delikatnych roślin na zewnątrz warto sprawdzić przede wszystkim prognozę temperatury minimalnej dla własnej miejscowości.

Czego lepiej nie robić, mimo wyższej temperatury?

Jesienne ocieplenie bywa kuszące szczególnie dla osób, które chcą przed zimą dokończyć wszystkie prace pielęgnacyjne. Niektóre zabiegi mogą jednak przynieść więcej szkody niż pożytku.

Nie pobudzaj roślin do nowego wzrostu

To nie jest dobry moment na nawożenie azotem większości wieloletnich roślin ogrodowych przygotowujących się do zimy. Azot może pobudzać powstawanie młodych przyrostów, które nie zdążą odpowiednio zdrewnieć przed mrozami.

Podobnie należy uważać z silnym przycinaniem krzewów. Ciepły dzień nie zmienia kalendarza pielęgnacji danego gatunku. Szczególnie nie warto pochopnie ciąć róż i krzewów kwitnących na zeszłorocznych pędach.

Nie przekopuj ziemi, która jest zbyt mokra

Po kilku dniach deszczu gleba może wyglądać na gotową do pracy, choć głębiej nadal jest nasiąknięta wodą. Przekopywanie ciężkiego, mokrego podłoża prowadzi do rozmazywania jego struktury i tworzenia zbitych brył.

Można to sprawdzić bez specjalnych narzędzi. Wystarczy wziąć niewielką garść ziemi z głębokości kilku centymetrów i lekko ją ścisnąć. Jeśli powstaje lepka masa, która przykleja się do dłoni, lepiej odłożyć prace. Gleba nadająca się do uprawy powinna łatwiej się rozkruszać.

Nie podlewaj według samej temperatury powietrza

Nawet 18°C nie oznacza, że rośliny potrzebują dodatkowej wody. Jesienią parowanie jest zwykle mniejsze niż latem, a po opadach wilgoć może długo utrzymywać się przy korzeniach.

Przed podlaniem warto sprawdzić ziemię kilka centymetrów pod powierzchnią. Dotyczy to szczególnie donic stojących na balkonach i tarasach, gdzie nadmiar wody może prowadzić do problemów z korzeniami.

Kiedy sadzić drzewa i krzewy? Nie sama pogoda decyduje o terminie

Wiele osób uznaje ciepły październikowy dzień za idealny moment na sadzenie drzew owocowych. To częściowo prawda, ale dużo zależy od rodzaju sadzonki.

Rośliny sprzedawane w pojemnikach można zwykle sadzić przez znaczną część sezonu, o ile gleba nie jest zamarznięta lub nadmiernie mokra. Inaczej wygląda sytuacja z drzewami i krzewami o odkrytym systemie korzeniowym.

Jak wyjaśnia Polski Związek Działkowców w poradniku dotyczącym sadzenia drzew owocowych, takie sadzonki najlepiej umieszczać w gruncie w okresie spoczynku, jesienią lub wczesną wiosną.

Jeżeli drzewko nadal ma liście i nie zakończyło wegetacji, sam wzrost temperatury do 18°C nie jest argumentem za przyspieszeniem sadzenia. Znacznie ważniejszy jest stan rośliny oraz warunki panujące w ziemi.

Przed weekendem warto jeszcze sprawdzić prognozę

Według informacji meteorologicznych z 12 października poprawa pogody nie potrwa długo. W sobotę, 17 października, deszcz może powrócić do części kraju, a w niedzielę opady prognozowane są już na większym obszarze Polski. Temperatura również zacznie spadać.

Właśnie dlatego czwartek i piątek mogą okazać się najpraktyczniejszym terminem na prace, które wymagają względnie suchej pogody. Nie oznacza to jednak konieczności pospiesznego sadzenia wszystkiego, co zostało przygotowane na jesień.

Przed rozpoczęciem prac najlepiej sprawdzić aktualizację prognozy na stronie IMGW, ze szczególnym uwzględnieniem nocnych minimów temperatury i opadów w danym regionie.

W połowie października rozsądnie wykorzystany ciepły dzień jest cenniejszy niż pośpieszne przygotowania do zimy. Najwięcej zyskają te rośliny, którym zapewnimy właściwe warunki, a nie największą liczbę zabiegów pielęgnacyjnych.

Warto też sprawdzić, jak prawidłowo mierzyć temperaturę powietrza w ogrodzie i wykorzystać wyniki do planowania prac.