Grudzień w ogrodzie to nie przerwa, tylko miesiąc krótkich, celnych wyjść na zewnątrz. 4 grudnia ścinasz gałązki św. Barbary, 21 grudnia mija najkrótszy dzień roku, a pomiędzy trzeba okryć róże, zajrzeć pod opaski na drzewach i przygotować miejsce dla choinki w doniczce. Masz tu plan tydzień po tygodniu – zapisz go w telefonie albo przypnij na lodówce.
Na jaką zimę się szykować? Prognoza długoterminowa IMGW-PIB zakłada, że grudzień 2026 w całym kraju będzie w normie wieloletniej 1991–2020 – i pod względem temperatury, i opadów. Czyli zwykła polska huśtawka: odwilż, potem kilka mroźnych nocy. Pierwszą próbkę dostaniemy już w weekend 14–15 listopada: według IMGW minima spadną do −5…−2°C, a na terenach podgórskich poniżej −7°C. Bieżące ostrzeżenia sprawdzaj w rubryce Pogoda.
Grudzień 2026 tydzień po tygodniu
| Termin | Co zrobić | Dlaczego właśnie wtedy |
|---|---|---|
| 1–7 grudnia | 4.12 zetnij gałązki wiśni, czereśni lub forsycji; obejrzyj opaski lepowe na jabłoniach i gruszach | Od Barbórki do Wigilii jest równo 20 dni – tyle pąki zwykle potrzebują w ciepłym pokoju; opaski oblepione liśćmi przestają łapać |
| 8–14 grudnia | Pobiel pnie, jeśli nie zdążyłeś jesienią; kup choinkę w doniczce i zostaw ją na balkonie lub w chłodnym garażu | Słoneczne, mroźne dni grzeją ciemną korę i pęka; drzewko musi przyzwyczajać się do ciepła stopniowo |
| 15–21 grudnia | Dokarmiaj ptaki codziennie o tej samej porze; przestaw rośliny doniczkowe bliżej okna | Ptaki szybko uczą się karmnika; wokół przesilenia światła jest najmniej |
| 22–31 grudnia | Choinkę w doniczce wnieś jak najpóźniej; po świętach wynoś ją etapami (przedpokój → balkon) | Każdy dzień w 22°C budzi drzewko z zimowego spoczynku |
Szczegóły do pierwszego tygodnia znajdziesz w poradniku o gałązkach św. Barbary, a o przechowywaniu drzewka – w tekście o choince w doniczce.
W ogrodzie i na działce: 7 kroków
- Okryj róże, gdy ziemia zaczyna zamarzać, a nie wcześniej. Usyp kopczyk z ziemi lub kompostu na 20–30 cm wokół podstawy krzewu. Typowy błąd: okrywanie w ciepły dzień – pod osłoną pędy parują i łapią szarą pleśń. Krok po kroku opisaliśmy to w artykule o kopczykowaniu róż.
- Strząsaj mokry śnieg z tui i jałowców, póki jest puszysty. Uderzaj miotłą lekko w gałęzie od spodu. Oblodzonych gałęzi nie ruszaj – pękają jak szkło.
- Sprawdź siatki na pniach młodych jabłoni. Zające obgryzają korę zwłaszcza wtedy, gdy śnieg zasypie trawę; jak dobrać wysokość osłony, przeczytasz w poradniku o ochronie jabłoni przed zającami.
- W czasie odwilży podlej rośliny zimozielone: rododendrony, bukszpan, iglaki w donicach. Liście parują wodę także zimą, a z zamarzniętej ziemi korzenie nic nie pobiorą.
- Donice na balkonie postaw na desce lub płycie styropianu i owiń jutą albo agrowłókniną. Glina i terakota z mokrą ziemią potrafią pęknąć przy pierwszym dłuższym mrozie.
- Spuść wodę z węża i zakręć zawór kranu ogrodowego od środka domu. Zostaw kran zewnętrzny otwarty, żeby resztka wody miała gdzie się rozszerzyć.
- Kompostownik przykryj warstwą liści lub tektury i nie przerzucaj go do wiosny. Obierki możesz dorzucać dalej.
Warzywnik, piwnica i spiżarnia
W warzywniku zostały ci pewnie por, jarmuż i brukselka. Te trzy zbieraj na bieżąco – jarmuż po przymrozku robi się nawet słodszy. Pora okryj agrowłókniną dopiero przy prognozie poniżej −10°C, wcześniej wystarczy mu kopczyk z ziemi przy łodygach.
Raz w tygodniu zajrzyj do skrzynek z jabłkami i marchwią. Jedno nadgnite jabłko w ciągu tygodnia potrafi zarazić sąsiednie, więc wybieraj je od razu. Piwnica powinna mieć kilka stopni powyżej zera – jeśli termometr pokazuje więcej niż 6°C, uchyl okienko w mroźną noc.
Grządki po zbiorach zostaw nieprzekopane i przykryte liśćmi. Przekopywanie w grudniu nic nie daje, a gołą ziemię deszcz i odwilż zbijają w skorupę.
Na parapecie
Grudzień to miesiąc trzech roślin: gwiazdy betlejemskiej, grudnika i amarylisa. Gwiazdę kupuj wyłącznie zapakowaną w papier lub folię i nie wybieraj egzemplarza stojącego przy drzwiach sklepu – przeciąg i chłód w drodze do domu to najczęstsza przyczyna zrzucania liści. Więcej o wyborze w poradniku jak kupić gwiazdę betlejemską.
Grudnik z pąkami zostaw w spokoju: nie obracaj doniczki i nie przestawiaj jej, bo pąki potrafią opaść w ciągu kilku dni. Jeśli w październiku przygotowałeś go według naszego planu, właśnie teraz zobaczysz efekt.
Podlewaj wszystkie rośliny oszczędniej niż jesienią i odstaw je co najmniej na szerokość dłoni od kaloryfera. Jak ocenić, czy ziemia już potrzebuje wody, opisuje tekst o podlewaniu roślin zimą.
Cztery grudniowe pomyłki
- Nawożenie roślin doniczkowych „na zapas” – przy krótkim dniu nawóz tylko zasala ziemię.
- Wystawienie karmnika i przerwa na święta. Jeśli zaczniesz dokarmiać, rób to do wiosny – podpowiedzi masz w artykule o dokarmianiu ptaków.
- Chleb i solone resztki w karmniku zamiast słonecznika, kul tłuszczowych bez siatki i niesolonej słoniny.
- Choinka w doniczce postawiona przy grzejniku na dwa tygodnie. Im krócej stoi w cieple, tym większa szansa, że wiosną przyjmie się w ogrodzie.
Ściąga na ostatni weekend listopada
Zanim przyjdzie grudzień, sprawdź trzy rzeczy: czy masz sekator do gałązek Barbary, worek kory lub kompostu na kopczyki i zapas karmy dla ptaków. Resztę zadań na kolejne miesiące znajdziesz w rubryce Z kalendarza ogrodnika.
Fot.: róża w szronie, 5 grudnia. Reinhold Möller (Ermell) / Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0, commons.wikimedia.org.
Rozmowa pod artykułem