W szufladzie leży sznurek po ostatniej przesyłce, w szafie kilka papierowych torebek, a na półce pudełka, których szkoda było wyrzucić. Z tych rzeczy można przygotować kalendarz adwentowy na 24 dni, nie kupując kolejnych ozdób i drobnych upominków. Na lovenatura.pl, portalu informacyjnym poświęconym życiu bliżej natury, takie rozwiązania mają szczególny sens: zamiast gromadzić nowe przedmioty, wykorzystujemy to, co już mamy. A własnoręcznie zrobiony kalendarz potrafi sprawić więcej radości niż gotowy zestaw ze sklepu.
W 2026 roku pierwsza niedziela Adwentu przypada 29 listopada, ale tradycyjny kalendarz z 24 niespodziankami zaczynamy otwierać 1 grudnia, a ostatnią – w Wigilię, 24 grudnia. Na przygotowanie wszystkiego zostało więc jeszcze trochę czasu. Nie trzeba jednak poświęcać całego weekendu na wycinanie i klejenie. Najprostszy wariant powstanie w mniej niż godzinę.
Co przygotować? Najpierw zajrzyj do szuflad, nie do sklepu
Pomysł na kalendarz adwentowy zero waste łatwo niechcący zamienić w kolejne zakupy. Nowy jutowy sznurek, drewniane klamerki, specjalny papier, ozdobne naklejki… Nagle do zrobienia czegoś z odzysku potrzebujemy całej torby materiałów.
Dlatego przed rozpoczęciem pracy najlepiej zebrać na stole rzeczy, które faktycznie są pod ręką:
- Papier i tektura: czyste torebki, stare koperty, niezapisane strony zeszytów, kartonowe opakowania, pudełko po butach.
- Tkaniny: niepotrzebna poszewka, resztki materiałów po szyciu, fragmenty zniszczonej koszuli, kawałki tasiemek.
- Elementy do mocowania: sznurek z przesyłek, klamerki do prania, spinacze biurowe, używane wstążki.
- Do oznaczania dat: zwykły długopis, flamaster, ołówek albo cyfry wycięte ze starego kalendarza.
Nie trzeba mieć wszystkiego. Jeśli brakuje torebek, część dni można przygotować z kopert, a pozostałe z pudełeczek.
„Przede wszystkim należy zapobiegać ich powstawaniu” – przypomina zespół BDO, odnosząc się do odpadów w poradniku „Jak ograniczać odpady?”. Eksperci wskazują, że ograniczanie niepotrzebnych zakupów oraz ponowne używanie przedmiotów powinny poprzedzać recykling.
Najbardziej ekologiczny kalendarz nie musi wyglądać ekologicznie. Ważniejsze, czy powstał bez zbędnych zakupów i czy będzie można wykorzystać go ponownie.
1. Kalendarz adwentowy z papierowych torebek – najprostszy wariant

To rozwiązanie sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy po zakupach lub prezentach zostało kilka niewielkich papierowych torebek. Nie muszą być jednakowe. Różne odcienie brązu, bieli i szarości mogą wyglądać ciekawiej niż identyczne opakowania.
Potrzebujesz: do 24 czystych torebek lub kopert, sznurka, czegoś do pisania oraz klamerek albo spinaczy. Brakujące torebki można zastąpić kopertami złożonymi ze starych kartek.
Jak zrobić kalendarz krok po kroku?
- Sprawdź, czy torebki są suche i czyste. Usuń stare etykiety, jeśli można je odkleić bez uszkodzenia papieru.
- Na każdej napisz numer od 1 do 24. Zamiast ozdobnych naklejek wystarczą duże cyfry narysowane flamastrem.
- Do środka włóż karteczkę z zadaniem, życzeniem lub drobną niespodzianką.
- Zagnij górną część torebki. Dzięki temu nie trzeba jej zaklejać i po otwarciu można użyć ponownie.
- Rozwieś dwa lub trzy odcinki sznurka i przypnij do nich przygotowane pakunki.
Przy 24 torebkach warto rozłożyć ciężar na trzy sznurki po osiem sztuk. Lekkie koperty można zawiesić nawet na zwykłych spinaczach, ale większe pakunki lepiej oprzeć na półce lub umieścić w koszu.
Czas przygotowania: około 30–50 minut, zależnie od liczby gotowych torebek.
Jeśli kalendarz ma wisieć przy oknie albo nad komodą, nie potrzeba dodatkowych dekoracji. Same numery i nierówno rozmieszczone pakunki stworzą świąteczną kompozycję.
2. Kalendarz z pudełek po herbacie i innych opakowań

Pudełka mają przewagę nad cienkim papierem: lepiej chronią zawartość, a po grudniu można je złożyć i schować na kolejny rok. Warto wykorzystać zwłaszcza małe kartoniki po herbacie, drobnych akcesoriach lub wcześniej otrzymanych prezentach.
Nie trzeba zbierać 24 identycznych pudełek. Można połączyć kilka większych z mniejszymi albo zastąpić brakujące kartoniki kopertami.
Jak je ułożyć, żeby kalendarz nie zajmował pół pokoju?
Przygotuj pudełko po butach lub płytką kartonową tackę. Ustaw w środku małe opakowania tak, aby było widać ich numery. Puste miejsca wypełnij złożonym papierem, który masz już w domu. Dzięki temu pudełka nie będą przewracały się przy każdym wyjmowaniu niespodzianki.
Nie przyklejaj ich na stałe. W grudniu będziesz wyjmować jedno opakowanie dziennie, a po świętach wszystkie łatwiej schowasz.
Dobrym pomysłem jest również ustawienie pudełek na półce w formie nieregularnej piramidy. Większe na dole, mniejsze u góry. W takim układzie nie potrzeba dodatkowej podstawy.
Czas przygotowania: około 20–40 minut, jeśli opakowania są już zebrane.
Nie wyrzucaj pudełek tylko dlatego, że mają nadruki. Zadrukowana strona może być skierowana do środka, a na zewnątrz wystarczy przykleić numer wycięty z używanego papieru.
3. Kalendarz adwentowy z resztek tkanin – bez maszyny do szycia

Stara poszewka z rozdartym szwem albo niepotrzebna koszula mogą stać się materiałem na małe woreczki. Nie trzeba ich obszywać, o ile zależy nam na prostym kalendarzu, który wytrzyma jeden sezon lub będzie wykorzystywany do przechowywania lekkich drobiazgów.
Najłatwiej przygotować zawijane pakunki:
- Wytnij z czystego materiału 24 kawałki o wymiarach około 20 × 20 cm. W razie potrzeby użyj różnych rozmiarów.
- Na środku każdego połóż zwiniętą karteczkę z zadaniem albo niewielki przedmiot.
- Zbierz rogi materiału u góry i przewiąż je kawałkiem sznurka lub wcześniej używanej wstążki.
- Do wiązania przymocuj papierową etykietkę z numerem.
Takie pakunki można ułożyć w wiklinowym koszu, na drewnianej tacy albo w zwykłym kartonie. Nie wymagają wieszania, co jest wygodne w małym mieszkaniu.
Jeżeli materiał się strzępi, lepiej zrobić nieco większe kawałki i podwinąć brzegi albo wykorzystać już obszyte fragmenty tkaniny. Cięcie warto zostawić dorosłym, a wiązanie i numerowanie powierzyć dzieciom.
Ważne: nie rozcinaj dobrej pościeli tylko po to, żeby przygotować dekorację zero waste. Ten wariant ma sens wtedy, gdy wykorzystujesz rzecz uszkodzoną lub naprawdę niepotrzebną.
4. Kalendarz z kopert ze starego papieru – gdy nie masz miejsca na dekoracje

Nie każdy chce zawieszać 24 paczuszki na ścianie. W małym mieszkaniu lepiej sprawdzi się płaski kalendarz z kopert, który można przechowywać w szufladzie albo ustawić na regale.
Przygotuj 24 prostokąty z czystych, zapisanych tylko z jednej strony kartek. Każdy złóż na pół, zagnij boczne brzegi do środka i zamknij je zagiętymi zakładkami. Jeśli zakładki nie trzymają, wykorzystaj odrobinę kleju, który jest już w domu. Górę pozostaw otwartą do włożenia zadania.
Koperty ponumeruj i ułóż w kolejności w pudełku po herbacie albo włóż do tekturowej teczki. Codziennie rano wystarczy wyjąć jedną.
W tym wariancie nie zmieszczą się większe prezenty, ale właśnie dlatego pomaga on uniknąć kupowania przypadkowych drobiazgów.
Czas przygotowania: około 40–60 minut.
Co włożyć do kalendarza zero waste? Nie trzeba kupować 24 prezentów
To często trudniejszy etap niż wykonanie samego kalendarza. Łatwo zapełnić wszystkie przegródki tanimi figurkami, plastikowymi zabawkami i słodyczami w osobnych opakowaniach. Tylko czy takie rzeczy są naprawdę potrzebne?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w materiale „Zrównoważone Święta” zachęca do rozsądnego planowania zakupów, wykorzystywania posiadanych dekoracji i wybierania upominków, które nie zwiększają ilości zbędnych przedmiotów.
„Prezenty? Podarujmy emocje, nie przedmioty” – to jedna z rad zamieszczonych w poradniku Ministerstwa Klimatu i Środowiska. W kalendarzu adwentowym można zastosować ją dosłownie: codzienną niespodzianką staje się wspólny czas, a nie kolejny zakup.
24 pomysły na niespodzianki od 1 do 24 grudnia
Każdy pomysł można zapisać na małej karteczce. Niektóre zajmą pięć minut, inne warto zostawić na spokojniejszy wieczór lub weekend.
- 1 grudnia: wybierzcie wspólnie świąteczną piosenkę na rozpoczęcie odliczania.
- 2 grudnia: przygotujcie ciepłą herbatę i opowiedzcie sobie ulubione zimowe wspomnienie.
- 3 grudnia: zróbcie papierową śnieżynkę ze starej kartki.
- 4 grudnia: przeczytajcie razem rozdział książki, którą macie w domu.
- 5 grudnia: przygotujcie drobną niespodziankę na mikołajki – na przykład własnoręcznie napisane życzenia.
- 6 grudnia: podarujcie komuś miły liścik albo zróbcie dla niego dobry uczynek.
- 7 grudnia: zagrajcie wieczorem w grę planszową.
- 8 grudnia: wybierzcie się na spacer i poszukajcie pięciu oznak zimy.
- 9 grudnia: obejrzyjcie stare rodzinne zdjęcia.
- 10 grudnia: przygotujcie domowe kakao.
- 11 grudnia: zróbcie kartkę świąteczną z papieru, który pozostał po innych pracach.
- 12 grudnia: upieczcie coś prostego z produktów znajdujących się w kuchni.
- 13 grudnia: spędźcie godzinę bez telefonów i telewizora.
- 14 grudnia: przygotujcie ozdobę z zeszłorocznych dekoracji.
- 15 grudnia: zadzwońcie do kogoś, z kim dawno nie rozmawialiście.
- 16 grudnia: wybierzcie nieczytaną już książkę, którą można przekazać dalej.
- 17 grudnia: urządźcie domowy wieczór opowieści.
- 18 grudnia: napiszcie trzy rzeczy, za które jesteście wdzięczni.
- 19 grudnia: przygotujcie ozdobę choinkową z posiadanych materiałów.
- 20 grudnia: wybierzcie się na rodzinny spacer, jeśli pogoda pozwoli.
- 21 grudnia: zróbcie razem ulubioną kolację.
- 22 grudnia: przygotujcie karteczki z życzeniami dla bliskich.
- 23 grudnia: pomóżcie wspólnie przy jednym z przedświątecznych obowiązków.
- 24 grudnia: otwórzcie list z życzeniami i zachowajcie go jako pamiątkę na kolejny rok.
Nie trzeba trzymać się tej kolejności. Jeśli zadanie wymaga wyjścia z domu, a pogoda nie sprzyja, można zamienić je na inne. Kalendarz ma być przyjemnością, nie listą obowiązków do wykonania.
W wersji dla dorosłych dobrze sprawdzają się również karteczki z propozycjami wspólnego śniadania, wieczoru bez telefonu, masażu dłoni czy przygotowania ulubionej kolacji. Ważne tylko, aby obietnice zapisane na karteczkach były rzeczywiście możliwe do spełnienia.
A jeśli dziecko czeka na słodycze albo drobne prezenty?
Nie trzeba całkowicie z nich rezygnować. Można przygotować kilka dni z ulubionym smakołykiem, a pozostałe przeznaczyć na wspólne aktywności. Dobrym rozwiązaniem jest też wykorzystanie rzeczy, które już należą do dziecka, ale zostały na jakiś czas schowane – choćby zapomnianej układanki czy zestawu kredek.
Warto jednak unikać wkładania niezapakowanej żywności bezpośrednio do starych pudełek, kopert i tkanin. Produkty spożywcze powinny znajdować się w odpowiednich, czystych opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z jedzeniem. Słodycze można również podać osobno po otwarciu karteczki.
Przy małych dzieciach trzeba uważać na drobne elementy, spinacze, guziki i długie sznurki. Kalendarz powinien być stabilnie zamocowany i dostosowany do wieku dziecka.
Trzy błędy, przez które kalendarz z recyklingu przestaje być ekologiczny
1. Kupowanie nowych materiałów tylko dlatego, że wyglądają naturalnie
Juta, drewno i papier pakowy mogą kojarzyć się z ekologicznym stylem życia. Nie oznacza to jednak, że zakup kompletu nowych dekoracji jest lepszy od ponownego użycia zwykłych torebek, które już leżą w domu.
2. Zaklejanie wszystkiego taśmą i obsypywanie brokatem
Według organizacji Recycle Now, zajmującej się edukacją w zakresie recyklingu, papier z brokatem, folią czy dużą ilością taśmy samoprzylepnej sprawia problemy podczas przetwarzania. Dlatego lepiej wykorzystać zagięcia, klamerki i sznurek niż trwale łączyć różne materiały.
To również praktyczne: torebkę zamkniętą klamerką otworzysz bez rozrywania, a w następnym roku wymienisz tylko karteczkę z zadaniem.
3. Tworzenie dekoracji, której nie da się później rozebrać
Przy projektowaniu warto pomyśleć o styczniu. Czy da się odczepić sznurek? Czy pudełka można złożyć? Czy materiałowe pakunki przydadzą się ponownie?
Jeśli odpowiedź brzmi „tak”, wykonana dekoracja nie musi być jednorazowa.
Co zrobić z kalendarzem po Wigilii?
Najlepiej rozłożyć go na elementy i przechować do następnego grudnia. Torebki można wsunąć jedna w drugą, sznurki zwinąć, a koperty i etykietki schować w jednym pudełku. Materiałowe pakunki przydadzą się również do pakowania małych prezentów.
Jeśli część papierowych elementów nie nadaje się już do wykorzystania, trzeba odpowiednio je posegregować. Jak wyjaśnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska w zasadach segregacji odpadów, do niebieskiego pojemnika powinien trafiać przede wszystkim czysty papier i tektura. Papier mocno zabrudzony, zatłuszczony czy powleczony folią nie powinien trafiać do tej frakcji.
Nie ma też potrzeby robić nowego kalendarza co roku. Można zachować samą konstrukcję i zmieniać zawartość. W rodzinach z dziećmi ciekawym zwyczajem jest wspólne przygotowywanie karteczek pod koniec listopada – starsze dzieci mogą nawet wymyślać zadania dla rodziców.
Po kilku latach to nie wygląd kalendarza może okazać się najcenniejszy, ale wspomnienia związane z jego codziennym otwieraniem.
Który kalendarz adwentowy zero waste warto wybrać?
Jeśli czasu jest niewiele, najlepiej sprawdzą się papierowe torebki na sznurku. Gdy w domu są małe dzieci, wygodniejszy będzie stabilny zestaw pudełek ustawionych na półce. Dla osób lubiących ręczne prace dobrym wyborem są pakunki z resztek materiałów, a do niewielkiego mieszkania – płaskie koperty z zadaniami.
Nie trzeba mieć 24 identycznych opakowań ani idealnie równych cyfr. Kalendarz zrobiony z rzeczy, które już spełniły kiedyś inne zadanie, ma swój własny charakter. Można go uzupełniać, poprawiać, a za rok zrobić inaczej.
Najważniejsze, by nie zamieniać przygotowań do grudnia w kolejne zakupy. Kilka czystych pudełek, kawałek sznurka i dobrze przemyślane niespodzianki naprawdę wystarczą.
Przy okazji świątecznych przygotowań warto też sprawdzić, czy skórki mandarynek można wrzucać do kompostownika i kiedy mogą zaszkodzić dżdżownicom.





Rozmowa pod artykułem