Od poniedziałku 23 listopada IMGW zapowiada dni z temperaturą maksymalną 1–4°C, a w czwartek i piątek miejscami poniżej zera. Pierwsza oblodzona ścieżka to zwykle pierwszy worek soli – i pierwszy cios dla tui, bukszpanu i trawnika przy chodniku. Na przygotowanie zostaje ten weekend.
Prognozę na przyszły tydzień opisało RMF FM na podstawie map IMGW: nocami kilkustopniowy mróz, w górach do około -10°C. Na razie jest łagodnie – w piątek 20 listopada o 6:00 mróz notowały tylko 2 z 62 stacji synoptycznych IMGW, Kasprowy Wierch (-2,6°C) i Śnieżka (-1,6°C). To ostatnie spokojne dni na prace przy żywopłocie.
Dlaczego sól szkodzi, skoro to tylko garść na ścieżce
Dr hab. Jacek Borowski z SGGW, prezes Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, mówił serwisowi Nauka w Polsce, że zasolenie to główna przyczyna chorób fizjologicznych i zamierania drzew ulicznych. Rośliny giną nie tyle od trucizny, co od suszy fizjologicznej: przy dużym stężeniu soli korzenie nie pobierają wody, choć ziemia jest mokra.
W gęstej zabudowie wierzchnia warstwa gleby zawiera według dendrologa 100–200 mg soli na 100 g, a zasolenie wód gruntowych potrafi trwać kilkanaście lat. Objawy przychodzą z opóźnieniem: w kwietniu i maju brązowieją igły od strony chodnika, zasychają brzegi liści, wzdłuż krawężnika pojawia się żółty pas trawy.
Druga informacja z tego samego źródła: poniżej około -12/-13°C solenie przestaje być skuteczne. Przy dużym mrozie sypiesz więc coś, co nie działa, a szkodzi.
Kto odpowiada za chodnik przy posesji
Obowiązek wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: właściciel nieruchomości uprząta błoto, śnieg i lód z chodnika położonego bezpośrednio przy granicy działki. Ustawa nie określa, czym posypywać. Szczegóły mogą być w regulaminie utrzymania czystości twojej gminy – sprawdź go w BIP urzędu, zanim kupisz posypkę.
7 kroków przed pierwszym mrozem
- Wyznacz miejsce na śnieg. Nie zsypuj śniegu z chodnika na rabatę ani pod żywopłot – jest zwykle zmieszany z solanką z jezdni. Dr Borowski wymienia składowanie zasolonego śniegu przy drzewach jako jeden z najgorszych czynników. Lepszy jest podjazd albo kawałek trawnika z dala od krzewów.
- Kup posypkę bez chlorków na własną ścieżkę. Piasek albo drobny żwir nie topią lodu, tylko zwiększają tarcie, więc działają przy każdym mrozie. Wiosną po prostu je zmieciesz, a czysty piasek przyda się jeszcze do rozluźnienia ciężkiej ziemi na rabacie.
- Osłoń żywopłot od strony ulicy. Przed tujami, bukszpanem czy cisem rozstaw ekran z maty trzcinowej lub gęstej agrowłókniny, kilkadziesiąt centymetrów od krzewów, na wysokość, do której dolatuje błoto spod kół.
- Wyściółkuj pas przy krawężniku. Kora albo liście przechwycą część rozbryzgów. Wiosną zgrab je i oddaj do odpadów zielonych zamiast na kompost.
- Jeśli już sól – tylko punktowo. Schody i najbardziej śliskie miejsce, z dala od krawędzi rabaty. Resztki zmiataj przy pierwszej odwilży.
- Przy -12°C i niżej – sam piasek. Sprawdzaj prognozę w rubryce pogoda, zanim sięgniesz po worek.
- Zapisz w kalendarzu wiosenne płukanie. Gdy ziemia rozmarznie, obficie podlej pas przy chodniku – woda przesunie sole w głąb, poza strefę drobnych korzeni.
Typowy błąd: sypanie soli „na zapas” przed opadem na kostkę tuż przy trawie. Przy odwilży solanka spływa na darń i w maju zostaje po niej łysy pas.
Czym posypać – porównanie
| Posypka | Przy mrozie | Dla roślin | Gdzie używać |
|---|---|---|---|
| Sól (chlorek sodu) | przestaje działać poniżej ok. -12/-13°C | szkodzi, powoduje suszę fizjologiczną | tylko schody, z dala od zieleni |
| Piasek | działa zawsze (tarcie) | obojętny, wiosną zmieść | chodnik, ścieżki |
| Drobny żwir, grys | działa zawsze (tarcie) | obojętny | podjazd, schody zewnętrzne |
Jak po zimie odróżnić szkody od soli i od mrozu
Uszkodzenia solą łatwo pomylić z przemarznięciem. Podpowiedzią jest kierunek: szkody od soli zaczynają się od strony ulicy i od dołu krzewu, tam, gdzie dolatywały bryzgi i leżał śnieg zgarnięty z chodnika. Zimowe słońce i mróz przypalają rośliny raczej od południa i od góry.
Jeśli wiosną zobaczysz brązowe igły tylko na dolnej części tui od strony chodnika, nie tnij od razu. Odczekaj do czerwca i sprawdź, czy z zielonych pąków nie ruszą nowe przyrosty. Tuje słabo odbijają ze starego, bezlistnego drewna, więc zbyt głębokie cięcie zostawi w żywopłocie dziurę na lata. Bukszpan i ligustr regenerują się zwykle lepiej – u nich wystarczy usunąć zaschnięte końcówki.
Lista na sobotę
- worek piasku albo drobnego żwiru na ścieżkę i schody,
- mata trzcinowa lub gęsta agrowłóknina i kilka palików na ekran od ulicy,
- ściółka na pas przy krawężniku,
- tyczka, która zimą oznaczy miejsce na odgarnięty śnieg,
- sprawdzony regulamin utrzymania czystości gminy.
Co jeszcze w ten weekend
Skoro w drugiej połowie tygodnia prognozy mówią też o śniegu, przypomnij sobie, jak strząsać śnieg z tui i jałowców bez łamania gałęzi. Pełną listę zimowych prac znajdziesz w rubryce Z kalendarza ogrodnika, a szerszy obraz sezonu – w tekście o prognozie IMGW na zimę 2026/2027.
Fot. Sól drogowa na chodniku. Gogerr / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, commons.wikimedia.org.





Rozmowa pod artykułem