Nie, za „małpki” nie ma jeszcze kaucji. Ministerstwo Klimatu i Środowiska złożyło dopiero wniosek o wpisanie do wykazu prac rządu projektu nowelizacji, który obejmie systemem kaucyjnym jednorazowe szklane butelki po alkoholu o pojemności do 350 ml. Daty wejścia w życie ani wysokości kaucji na razie nie podano, więc dziś pustą małpkę nadal wrzucasz do pojemnika na szkło.
Informację przekazał rzecznik resortu Marek Pogorzelski, a podała ją PAP 6 listopada, m.in. w serwisie farmer.pl. Ministerstwo chce „objąć kaucją jednorazowe opakowania szklane po napojach alkoholowych do 350 mililitrów”. Inne napoje w jednorazowym szkle zostają poza zmianą.
Co dokładnie jest w projekcie, a czego w nim nie ma
- Zakres: tylko jednorazowe szkło po alkoholu, do 350 ml.
- Bony z butelkomatów: minimum 90 dni ważności. Dziś przepisy w ogóle nie określają, jak długo bon ma być ważny.
- Okres przejściowy: jest przewidziany, ale jego długości resort nie ujawnił.
- Kartony po napojach mlecznych: ministerstwo zaprzecza, że planuje dla nich kaucję.
To wciąż projekt na etapie wniosku do wykazu prac legislacyjnych. Przed nim konsultacje, rząd i Sejm, więc „od stycznia” czy „od wiosny” w nagłówkach to na razie zgadywanie.
Jak to wygląda dziś: co ma kaucję, a co nie
| Opakowanie | Kaucja teraz | Gdzie oddać lub wyrzucić |
|---|---|---|
| Butelka plastikowa do 3 l ze znakiem systemu | 50 gr | Sklep lub butelkomat |
| Puszka metalowa do 1 l ze znakiem systemu | 50 gr | Sklep lub butelkomat |
| Szklana butelka wielokrotnego użytku do 1,5 l | 1 zł | Sklep lub butelkomat |
| „Małpka”, szkło jednorazowe do 350 ml | brak (projekt) | Zielony pojemnik na szkło, zakrętka do żółtego |
Stawki i zakres podaje rządowa strona gov.pl o systemie kaucyjnym. Paragon do zwrotu kaucji nie jest potrzebny.
Kaucja na małpki: dlaczego dopiero teraz?
Wszyscy mówią, że małpka to problem obyczajowy. A ja widzę w niej przede wszystkim problem logistyczny: małe, ciężkie, szklane, kupowane w biegu i wyrzucane tam, gdzie się skończyły. Na trawnik, do żywopłotu, na parking pod sklepem.
Kaucja ma swoją siłę. Według danych resortu przywołanych przez ecoekonomia.pl po roku działania systemu oddaliśmy ok. 5 mld opakowań, a punktów zbiórki jest 65,5 tys., w tym 23,5 tys. z automatami. Policzyłam: automat stoi w mniej więcej co trzecim punkcie (36%), choć przez maszyny przechodzi ok. 90% zwrotów. Dołożenie szkła jednorazowego oznacza więc głównie jedno pytanie: czy te automaty przyjmą małe, nietypowe butelki.
Czy 350 ml to dobra granica? Obejmuje typowe 100 i 200 ml, czyli to, co najczęściej leży w rowach. Pół litra wódki zostaje poza systemem, co pewnie jeszcze wywoła dyskusję.
Co zrobić z małpkami teraz
Do czasu zmiany przepisów zasada jest prosta: pusta butelka do zielonego pojemnika na szkło, metalowa zakrętka osobno do żółtego. Nie trzeba jej myć do połysku, wystarczy, że jest pusta. Szczegółowo opisywaliśmy podobne zasady przy szklanych wkładach w tekście Gdzie wyrzucić znicze po Wszystkich Świętych 2026.
Jeśli zbierasz bony z butelkomatów, pilnuj ich daty. 90 dni to na razie tylko zapis projektu. A gdy automat odrzuca butelkę z kaucją, przeczytaj nasz poradnik Butelkomat nie przyjmuje butelki: kiedy sklep musi zwrócić kaucję. Więcej o domowym ograniczaniu odpadów znajdziesz w dziale Zero waste.
Fot. Mała butelka po alkoholu porzucona nad wodą. Paul Danese / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, commons.wikimedia.org.
Rozmowa pod artykułem